Σεβόμαστε τα ζώα;

«Η μεγαλύτερη αγάπη είναι της μητέρας, η δεύτερη του σκύλου» λέει μία πολωνική παροιμία και όσοι έχουν αποκτήσει έναν τετράποδο σύντροφο μπορούν να το επιβεβαιώσουν. Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ζώων στις 4...

Σεβόμαστε τα ζώα;

Αγαπάμε τα ζώα, σεβόμαστε όμως τις ανάγκες τους;

«Η μεγαλύτερη αγάπη είναι της μητέρας, η δεύτερη του σκύλου», λέει μία πολωνική παροιμία και όσοι έχουν αποκτήσει έναν τετράποδο σύντροφο μπορούν να το επιβεβαιώσουν. Με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ζώων στις 4 Οκτωβρίου, υπολογίστηκε ότι περισσότερες από 70 εκατομμύρια ευρωπαϊκές οικογένειες διαθέτουν τουλάχιστον ένα κατοικίδιο ζώο, ενώ τουλάχιστον δύο ζώα συντροφεύουν κατά μέσο όρο κάθε αμερικανική οικογένεια!

Έχει αποδειχτεί λοιπόν ότι τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι υιοθετούν ένα κατοικίδιο, το οποίο τείνουν να ανθρωποποιούν. Γιατί συμβαίνει αυτό; Ανικανότητα σύναψης προσωπικών σχέσεων; Αποτέλεσμα μοναξιάς;

Θηράματα, φίλοι, πηγή εισοδήματος, ακόμα και θεότητες…

Αυτές είναι μόνο μερικές από τις ιδιότητες που έχουμε προσδώσει κατά καιρούς στα ζώα και κυρίως στο σκύλο, ο οποίος χάρη στον υψηλό δείκτη ευφυΐας του και τον έμφυτο χαρακτήρα του «συντρόφου», έχει καταφέρει να κερδίσει την αμέριστη προσοχή και την ακράδαντη αγάπη μας. Η σχέση μας μαζί του μοιάζει με ένα συναισθηματικό συμβόλαιο, το οποίο προβλέπει αμοιβαία ανταλλαγή τρυφερότητας.

Ένα είδος συμβίωσης που στα αγγλικά ορίζεται ως «reciprocal mind reading”, δηλαδή αμοιβαία ικανότητα που έχουν αναπτύξει άνθρωποι και σκύλοι για να κατανοούν και να τροποποιούν ο ένας την ψυχική κατάσταση του άλλου, παρά την έλλειψη μιας κοινής γλώσσας. Η σχέση αυτή μάλιστα έχει φτάσει να πάρει ακόμα και τη μορφή του “pet therapy”, αυτού του είδους θεραπευτικής υποστήριξης που βασίζεται στα ζώα συντροφιάς και τα χρησιμοποιεί ως «φάρμακα» για την αντιμετώπιση διαφόρων ανθρώπινων διαταραχών σωματικής και ψυχικής φύσεως.

Τα έχουμε ανθρωποποιήσει.

Στη σύγχρονη κοινωνία όμως, που χαρακτηρίζεται από έντονα ατομικιστικές συμπεριφορές, αυτό το άρρηκτο δέσιμο ανάμεσα στους ανθρώπους και τα ζώα μεταλλάχθηκε, μετατρέποντας τους πιο πιστούς συντρόφους σε αντικείμενα υπερβολικής αγάπης και απεριόριστης φροντίδας.

Ένα αρρωστημένο δέσιμο, στο οποίο έχει δοθεί ο όρος «ζωομανία» και σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους χαρακτηρίζει την τάση των ανθρώπων, όντας ανίκανοι να αναπτύξουν φυσιολογικές κοινωνικές σχέσεις, να στρέφονται στα ζώα συντροφιάς για να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους και τα κενά τους. Χωρίς φυσικά να συνειδητοποιούν ότι με τον τρόπο αυτό προκαλούν στα ζώα βαθιές ανισορροπίες και τόσο αφύσικες συμπεριφορές που τα ωθούν ορισμένες φορές σε αντιδράσεις αναπάντεχης επιθετικότητας.

Το διαδίκτυο έχει κατακλυστεί από εικόνες σκυλιών να φοράνε γραβάτα, να τρώνε με μαχαιροπίρουνο ή να απολαμβάνουν τη βόλτα τους με ακριβά ρούχα και αξεσουάρ επώνυμων οίκων μόδας, τόσο κομψά που δεν μοιάζουν πια με ζώα. Τόσο αγαπητά, αλλά τόσο δυστυχισμένα κατά βάθος, αφού έχουν χάσει την αληθινή υπόστασή τους.

«Το μεγαλείο και η ηθική πρόοδος ενός έθνους μπορούν να κριθούν από τον τρόπο που φέρεται στα ζώα», είχε πει ο Μαχάτμα Γκάντι, ενώ ο γνωστός Τσέχος συγγραφέας και υποψήφιος για Νόμπελ Λογοτεχνίας, Κάρελ Τσάπεκ, είχε σχολιάσει ότι «αν οι σκύλοι μιλούσαν, θα δυσκολευόμασταν όσο και με τους ανθρώπους να τα πάμε καλά».

Πρέπει να μάθουμε να τα σεβόμαστε.

Οι ζωοανθρωπολόγοι επισημαίνουν ότι ο σκύλος υπήρξε από παλιά αντικείμενο λατρείας. Ο πιο πιστός φίλος του ανθρώπου αποχωρίστηκε από τον άγριο πρόγονό του πριν από σαράντα χιλιάδες χρόνια. Αυτή η σχέση με τον άνθρωπο, που καλλιεργήθηκε επί χιλιάδες γενιές (και οι γενιές των σκύλων είναι πολύ περισσότερες συγκριτικά με αυτές των ανθρώπων) δημιούργησε τη σημερινή εξάρτηση του σκύλου από το ανθρώπινο είδος. Όμως, αν η σχέση αυτή βασίζεται στην εξάρτηση, τότε ο άνθρωπος είναι ο μόνος υπεύθυνος – ως λογικό ον – για να προσπαθεί από την πρώτη στιγμή να κατανοήσει το διαφορετικό είδος, ακριβώς επειδή δεν ανήκει στο δικό του είδος.

Την ίδια στιγμή, αρκετοί ζωοανθρωπολόγοι υποστηρίζουν τη θεωρία ότι η ισχυρή τάση ανθρωποποίησης των κατοικίδιων προέρχεται από την κουλτούρα των κινουμένων σχεδίων, αναφέροντας χαρακτηριστικά τον Σκρούτζ, τον Ντόλαντ, τον Μίκι Μάους και τους τόσους άλλους χαρακτήρες της Ντίσνεϊ. «Μάσκες» που επινοήθηκαν πολύ απλά για να αντιπροσωπεύσουν ανθρώπινους χαρακτήρες.

Για μια ισορροπημένη σχέση με τα ζώα λοιπόν, είναι βασικό να μάθουμε τα ηθολογικά χαρακτηριστικά (δηλαδή τη συμπεριφορά και τον χαρακτήρα) του κάθε είδους. Για να μπορέσουμε να σεβαστούμε τη φύση και τις αληθινές ανάγκες ενός ζώου, είναι επίσης σημαντικό να αναλύσουμε σε βάθος τα κίνητρα που μας οδήγησαν να το υιοθετήσουμε. Θα πρέπει να φροντίζουμε την υγεία του, χορηγώντας του την κατάλληλη τροφή και φροντίζοντας για τις συνθήκες υγιεινής στις οποίες ζει. Και σε περίπτωση ανάγκης, συστήνεται να συμβουλευόμαστε κτηνιάτρους, εκπαιδευτές και ψυχολόγους που λειτουργούν βάσει της ζωο-ανθρωπολογικής προσέγγισης.

Είναι μεγάλο λάθος να παρά-αγαπάμε τα ζώα, γιατί η υπερβολική αυτή αγάπη μετατρέπεται σε μία ασεβή κακομεταχείριση και μεταφράζεται σε ψυχικό πόνο για εκείνα. Πολλά «αφεντικά» αισθάνονται ότι έχουν το απόλυτο δικαίωμα να εκφράζουν χωρίς όρια την τρυφερότητά τους, ακριβώς επειδή στα μάτια τους τα κατοικίδια ζώα δεν αντιπροσωπεύουν οντότητες που αξίζουν εκτίμησης και κατανόησης, αλλά είναι αντικείμενα που μπορούν να το διακοσμούν για να ικανοποιούν τα αισθητικά γούστα τους, τις διάφορες μανίες τους, αλλά και τον εγωισμό τους σε βαθμό διαστροφής.

Πότε ένα ζώο μετατρέπεται σε «αντικείμενο»

* Όταν αποτελεί μία δεδομένη σχέση αποκλειστικότητας. Το κατοικίδιο συνεπάγεται για σας με μία εξασφαλισμένη αισθηματική σχέση, η οποία σας επιτρέπει να αισθάνεστε ότι είστε για κάποιον ο ένας και μοναδικός. Τείνετε μάλιστα να αποφεύγετε την επαφή ή την κοινωνικοποίησή του με άλλους ανθρώπους ή άλλα ζώα ακριβώς για να μην διακυβευτεί η αισθηματική αποκλειστικότητά του προς το μέρος σας. Αναμφίβολα η συμπεριφορά σας κρύβει μία ισχυρή συναισθηματική ανασφάλεια, ακριβώς επειδή αυτή η σχέση βασίζεται ολοκληρωτικά σε αισθήματα ζήλιας και κτητικότητας.

* Όταν το αντιμετωπίζετε ως παιδί. Όταν δηλαδή το ζώο λαμβάνει υπερβολική δόση από χάδια και φροντίδα λες και είναι μωρό. Αν όμως δεν ενδιαφέρεστε για τις αληθινές ανάγκες του, τότε υπάρχει κίνδυνος να μην το αφήσετε να ωριμάσει, αφού διαρκώς καταπιέζετε το ελεύθερο πνεύμα του.
Όταν το αντιμετωπίζετε ως καταφύγιο

Για να δραπετεύσετε από μία όλο και πιο ανταγωνιστική κοινωνική πραγματικότητα, μέσα στην οποία αισθάνεστε αναποτελεσματικοί και όχι καλά αποδεκτοί, το ζώο λειτουργεί ως καταφύγιο αφού δεν σας ασκεί καμία κριτική και σας αποδέχεται όπως ακριβώς είστε.

* Όταν το κάνετε «συλλογή». Η δίψα της κατοχής (κυρίως για συλλεκτικά αντικείμενα) σε αυτήν την περίπτωση στρέφεται προς το ζώο, το οποίο από ένα γίνεται ολόκληρη ομάδα, και σταδιακά φτάνετε στο σημείο να μαζεύετε όποιο ζώο βρεθεί στο διάβα σας παραβλέποντας ωστόσο ότι με τον τρόπο αυτό δεν μπορείτε να τους παρέχετε τις απαραίτητες φροντίδες και ότι φυσικά και σε αυτήν την περίπτωση μοναδικός κερδισμένος είστε εσείς.
Όταν το τυποποιείτε

Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι κάθε ζώο είναι μοναδικό, έχει μία προσωπική αξιοπρέπεια και δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση κτήμα. Το ζώο δεν θα πρέπει ποτέ να θεωρείται κατώτερο ον, αλλά αντιθέτως να γίνεται σεβαστό μέσα σε ένα πλαίσιο αξιοπρέπειας και υποκειμενικότητας. Είναι δική σας ευθύνη να αποδίδετε στον τετράποδο φίλο σας τη συναίσθηση της αληθινής φύσης του, των αναγκών του, των καθημερινών συνηθειών του, του ατομικού χαρακτήρα του, συμπονώντας τον και αναπτύσσοντας μαζί του ένα δίκαιο και προς τους δύο δέσιμο.

Καλό είναι να έχετε πάντα στο μυαλό σας τις κουβέντες μιας μεγάλης επιστημονικής προσωπικότητας του εικοστού αιώνα, του ιδρυτή της ηθολογίας Κόρναντ Λόρεντζ: «Δεν υπάρχει συμφωνία που να μην έχει σπάσει, δεν υπάρχει εμπιστοσύνη που να μην έχει προδοθεί, εκτός από αυτήν ενός πραγματικά πιστού σκύλου».

@ Αφροδίτη Ραυτοπούλου

****

Η Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων είναι, για όσους εντρυφούν και ασχολούνται με το θέμα σε βάθος είναι ημέρα πένθους. Μνημόσυνο.

Ζώα για την τροφή μας: Παγκοσμίως η ετήσια σφαγή ζώων ξεπερνά τα 50 δισ. ζώα. Κάθε λεπτό 1.680 σφάζονται για την τροφή μας, τα περισσότερα θανατώνονται σχεδόν μόλις ενηλικιωθούν ή και μικρότερα, ενώ τα ταχείας εκτροφής κοτόπουλα, σε άθλια πνηνοτροφεία, σφάζονται σε ηλικία 6-7 μόλις εβδομάδων. Η βιομηχανία αβγών στις ΗΠΑ θανατώνει ζωντανά 250 εκατ. αρσενικά κοτόπουλα, επειδή δεν παράγουν αβγά και συνεπώς θεωρούνται άχρηστα.

Πειραματόζωα: Περισσότερα από 25 εκατ. σπονδυλωτά ζώα χρησιμοποιούνται για πειράματα στις ΗΠΑ κάθε χρόνο, συμπεριλαμβανομένων μαϊμούδων, χιμπαντζήδων, σκύλων, γατιών, κουνελιών, ποντικιών, πουλιών, παραγωγικών και άλλων έμβιων όντων. Μετά το πέρας του πειραματισμού και της απερίγραπτης καθημερινής εξαθλίωσης και βασανισμού τους, όσα επιβιώνουν των πειραμάτων θανατώνονται. Εάν συμπεριλάβουμε και τα μη σπονδυλωτά ζώα, ο αριθμός αυξάνεται σε 100 εκατομμύρια.

Παρά τα όσα υποφέρουν τα ζώα των πειραμάτων στο όνομα της ασφάλειας του ανθρώπου, το 2002 περισσότερα από 50 φάρμακα αποσύρθηκαν από την αγορά ως ακατάλληλα, επικίνδυνα για τον ανθρώπινο οργανισμό ή και θανατηφόρα. Ο FDA ανακοίνωσε το 2006 ότι 92% των φαρμάκων που πέρασαν από τα πειραματικά εργαστήρια ζώων απέτυχαν σε κλινικά ανθρώπινες δοκιμές.

Ζώα συντροφιάς (σκύλοι – γάτες): Τη δεκαετία του 1990, το τότε υπουργείο Γεωργίας αναφέρθηκε επισήμως σε 300.000 αδέσποτα ζώα πανελλαδικά. Σήμερα υπολογίζεται να έχει μειωθεί κατά πολύ ο αριθμός τους, χωρίς να έχουμε επίσημη στατιστική μελέτη. Ο βασανισμός των αδέσποτων ζώων στη χώρα μας σε όλα τα επίπεδα παραμένει έντονος. Στα αστικά κέντρα παρουσιάζεται μείωση των περιστατικών βασανισμού τους, ενώ παραμένουν στα ίδια επίπεδα στην επαρχία. Περίπου 2 εκατ. Ελληνες είναι κάτοχοι ζώου. Ένα στα πέντε ιδιόκτητα ζώα κακοποιείται από πρόθεση ή άγνοια. Οι φόλες αποτελούν δυστυχώς το σοβαρότερο κίνδυνο κατά της ζωής των αδέσποτων ζώων.

Κάθε χρόνο 6 με 8 εκατ. σκύλοι και γάτες οδηγούνται σε καταφύγια στην Ευρώπη, εκ των οποίων 3-4 εκατ. ευθανατώνονται λόγω μη υιοθεσίας τους στο καθορισμένο διάστημα παραμονής τους. Στην Ελλάδα αυτό απαγορεύεται με νόμο και μετά από σκληρό αγώνα των ελληνικών φιλοζωικών οργανώσεων για απαγόρευση της ευθανασίας σε υγιή ζώα.

Ζώα για την ψυχαγωγία μας: Δεν υπάρχει κανένα τσίρκο στον κόσμο όπου να μη διαπιστώθηκε από ελέγχους βασανισμός των ζώων, αφόρητη ταλαιπωρία, κακοποίηση κατά την εκπαίδευση, ανείπωτη εξαθλίωση κατά τις μεταφορές και τα ταξίδια κλεισμένα σε άθλια κλουβιά και τρέιλερ, νηστικά και διψασμένα. Η Ελλάδα σήμερα προσπαθεί να ακολουθήσει το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Δανία, που απαγόρευσε διά νόμου την είσοδο τσίρκων με χρήση ζώων για το πρόγραμμά τους. Ο νέος νόμος για την προστασία των ζώων γενικότερα στη χώρα μας, που ελπίζουμε σύντομα να ψηφιστεί, ευτυχώς το έχει συμπεριλάβει. Δυστυχώς, αργεί να ψηφιστεί.

Γουνοφόρα: Το 2006 περισσότερες από 350.000 φώκιες-μωρά εξοντώθηκαν βάναυσα με ρόπαλα στην ετήσια γιορτή κυνηγιού φώκιας στον Καναδά, εκ των οποίων το 98% ήταν μικρότερες των 3 μηνών, ενώ το 2001 αναφορές κτηνιάτρων έδειξαν ότι 42% από τις φώκιες που κυνηγήθηκαν γδάρθηκαν ζωντανές και έχοντας τις αισθήσεις τους. Μινκ, αλεπούδες, τσιντσιλά κ.λπ. θανατώνονται βίαια κάθε χρόνο σε εκτροφεία γούνας, με μεθόδους όπως η ηλεκτροπληξία και η δηλητηρίαση. Κανένας ακόμα νόμος στις ΗΠΑ δεν έχει βάλει περιορισμούς και νόμους για την προστασία αυτών των ζώων.

Πολλές επώνυμες εταιρείες ρούχων δηλώνουν στις ταμπέλες ότι η γούνα είναι ψεύτικη. Παρ’ όλα αυτά, η κινεζική αγορά εξάγει 2 εκατ. γούνες σκύλων και γατιών ετησίως για το σκοπό αυτό, με ζώα που περνάνε ανείπωτα βασανιστήρια και φρικαλέες μεθόδους γδαρσίματος της γούνας τους όταν είναι ακόμα ζωντανά.

Άγρια ζωή: Κάθε χρόνο 3.000 γορίλες, 3.000 χιμπαντζήδες και χιλιάδες bonobos θανατώνονται βάναυσα στην Αφρική για το κρέας τους, με τις «ευλογίες» και την αρωγή της βιομηχανίας κρέατος στις περιοχές αυτές. Τα ορφανά στην πλειονότητά τους πεθαίνουν επίσης από έλλειψη τροφής και μητρικής φροντίδας.

Θαλάσσια ζωή στο βωμό του κέρδους: Δισεκατομμύρια είδη ψαριών σκοτώνονται ετησίως για να φάμε. Ψάρια των ωκεανών, των λιμνών, των θαλασσών. Πλάσματα που συλλαμβάνονται και εκτελούνται με απίστευτη βιαιότητα και αφόρητο βασανισμό. Σ’ αυτά συμπεριλαμβάνονται 100 εκατ. καρχαρίες, 300.000 φάλαινες, δελφίνια, 250.000 απειλούμενες με εξαφάνιση θαλάσσιες χελώνες και δεκάδες χιλιάδες πουλιά. Από το άθλιο ψάρεμα γαρίδας μέχρι την αχαλιναγώγητη αλίευση και θανάτωση θαλάσσιων ειδών που απειλούνται με αφανισμό, η αλιεία για το πιάτο μας αποτελεί επίσης μία από τις πλέον ανεξέλεγκτες και βασανιστικές μεθόδους εξόντωσης έμβιων ειδών, που απαιτεί σκεπτικισμό και δράση αποτροπής και απαγορεύσεων.

@ Λιάνα Αλεξανδρή

terrapapers.com_animal respect animals (3)

terrapapers.com_animal respect animals (5)

terrapapers.com_animal respect animals (8)

terrapapers.com_animal respect animals (21)

terrapapers.com_animal respect animals (12)

terrapapers.com_animal respect animals (16)

terrapapers.com_animal respect animals (23)

terrapapers.com_animal respect animals (24)

terrapapers.com_animal respect animals (25)

terrapapers.com_animal respect animals (26)

terrapapers.com_animal respect animals (27)

terrapapers.com_animal respect animals (28)

terrapapers.com_animal respect animals (29)

terrapapers.com_animal respect animals (11)

terrapapers.com_animal respect animals (1)

terrapapers.com_animal respect animals (2)

CAMBODIA PYTHON BOY

terrapapers.com_animal respect animals (1)

enpa_macchia_190210.indd

terrapapers.com_animal respect animals (3)

terrapapers.com_animal respect animals (4)

New Kid in Town

terrapapers.com_animal respect animals (7)

terrapapers.com_animal respect animals (9)

terrapapers.com_animal respect animals (10)

terrapapers.com_animal respect animals (13)

terrapapers.com_animal respect animals (14)

terrapapers.com_animal respect animals (15)

1410770147_3

terrapapers.com_animal respect animals (20)

terrapapers.com_animal respect animals (17)

terrapapers.com_animal respect animals (18)