Κουνουπίδι με Σταμναγκάθι κι Αρωματικά

Κουνουπίδι: Το κουνουπίδι προέρχεται από το άγριο λάχανο που ευδοκιμούσε στην Ασία. Ανήκει στην ίδια κατηγορία λαχανικών με το μπρόκολο, τα λαχανάκια Βρυξελλών, το λάχανο και συναντάται σε διάφορα μεγέθη, από 15 εκατοστά σε διάμετρο,...

Κουνουπίδι με Σταμναγκάθι κι Αρωματικά

Κουνουπίδι: Το κουνουπίδι προέρχεται από το άγριο λάχανο που ευδοκιμούσε στην Ασία. Ανήκει στην ίδια κατηγορία λαχανικών με το μπρόκολο, τα λαχανάκια Βρυξελλών, το λάχανο και συναντάται σε διάφορα μεγέθη, από 15 εκατοστά σε διάμετρο, έως και 12 εκατοστά. Αποτελείται από πολλά συγκεντρωμένα μπουμπούκια λευκού χρώματος, λόγω της προστασίας τους από τα παχιά πράσινα φύλλα που εμποδίζουν να τα φτάσει το φως του ήλιου και το σχηματισμό χλωροφύλλης. Το μέρος του λαχανικού που τρώγεται είναι το ίδιο το λουλούδι, το οποίο καταναλώνεται με διάφορους ενδιαφέροντες τρόπους ως τουρσί, ωμό, βραστό, στον ατμό κ.ά.. Φυσικά ωμό, έχει την υψηλότερη διατροφική αξία, αρκεί να υφίσταται καλή μάσηση.

Το κουνουπίδι αποτελεί μια σημαντική αντικαρκινική τροφή, με πολλές αντικαρκινικές ιδιότητες. Η ανάμειξή του με το σάλιο, δημιουργεί ισοθειοκυανίνη, που είναι χρήσιμη για την ενεργοποίηση των ηπατικών ενζύμων, τα οποία με τη σειρά τους βοηθούν στην αποτοξίνωση των χημικών ουσιών και αυτών που δημιουργούν τον καρκίνο. Η ισοθειοκυανίνη μαζί με μια άλλη χημική ουσία που ονομάζεται σουλφοραφάνη, εμποδίζει επίσης τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων. Το κουνουπίδι είναι ιδανικό για όσους θέλουν να χάσουν βάρος, καθώς δεν περιέχει λίπος κι έχει λίγες θερμίδες. Επίσης, η χαμηλή περιεκτικότητά του σε υδατάνθρακες, το κάνει ένα καλό υποκατάστατο της πατάτας. Είναι πλούσιο σε βιταμίνη C, ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που βοηθά στην οικοδόμηση ενός ισχυρού ανοσοποιητικού συστήματος, προλαμβάνει τη γήρανση του δέρματος και βοηθά στην επούλωση των πληγών.

To να μαγειρεύουμε σωστά το κουνουπίδι είναι σημαντικό προκειμένου να επωφεληθούμε στο μέγιστο από αυτό. Το κουνουπίδι έχει την τάση να αναδύει μια ιδιάζουσα οσμή θείου όταν θερμαίνεται και μάλιστα, όσο πιο πολύ μαγειρεύεται, τόσο πιο έντονη είναι η οσμή αυτή. Για να την αποφύγετε ελαχιστοποιήστε το χρόνο μαγειρέματος και ταυτόχρονα εμποδίστε την απώλεια των θρεπτικών συστατικών του. Να είναι πάντοτε τραγανό και σχεδόν ωμό.

Σταμναγκάθι: Το σταμναγκάθι γίνεται όλο και πιο αγαπητό. Το πιο πιθανό είναι να το έχετε συναντήσει ως συστατικό σε σαλάτα καλών εστιατορίων ελληνικής κουζίνας και παραδοσιακών φαγάδικων στη νότια Ελλάδα και κυρίως την Κρήτη. Στην Κρήτη το προτιμούν ωμό, με λίγο λαδολέμονο … κι εγώ μαζί τους. Μα μαγειρεύεται και με άλλους τρόπους. Το σταμναγκάθι δεν είναι ένα απλό άγριο χόρτο, είναι ο «πρίγκιπας» των άγριων χόρτων και ενδημεί από τις κορυφές του Ψηλορείτη ως τις άκρες του γιαλού. Είναι χειμερινό χόρτο και ιδιαίτερα ανθεκτικό στις χαμηλές θερμοκρασίες και το χιόνι. Το σταμναγκάθι έχει ταυτιστεί με την Κρήτη ενώ το βρίσκουμε και στην Κύπρο, τη Μάλτα και τη Σικελία ενώ στην Ελλάδα υπάρχει επίσης στην Πελοπόννησο και στις Κυκλάδες. Η συγκομιδή του άγριου σταμναγκαθιού είναι αρκετά δύσκολη και επίπονη διαδικασία και για το λόγο αυτό η τιμή του είναι υψηλή. Εξαιτίας της υψηλής ζήτησης το σταμναγκάθι πλέον καλλιεργείται συστηματικά αλλά διατηρεί την υψηλή του τιμή που πλησιάζει το άγριο και γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή στην αγορά του.

Σε κάθε περίπτωση πρόκειται για ένα εξαιρετικό πικρό χόρτο με μοναδική γεύση και ευεργετικές ιδιότητες που μπορεί να καταναλωθεί ωμό σε σαλάτες, βρασμένο όπως τα χόρτα αλλά και με τα θεσπέσια φαγητά αυγολέμονο σύμφωνα με την μεσογειακή κουζίνα. Γνωστό από την αρχαιότητα για τις θεραπευτικές του ιδιότητες και ως τρόφιμο αλλά και ως ρόφημα, καταναλώνεται μέχρι σήμερα από όλους τους λαούς της λεκάνης της Μεσογείου, ωμό σε σαλάτα ή μαγειρεμένο. Στη φυτολογία αναφέρεται ως «κιχώριον το ακανθώδες» και πράγματι, αυτή η γοητευτική πρασινάδα με τα οδοντωτά φύλλα και την ελαφρώς πικρή γεύση, στην αρχή φυτρώνει σαν ένα άγριο αγκάθι. Μάλιστα, παλιά αυτά τα αγκάθια τα χρησιμοποιούσαν για να καλύπτουν το στόμιο στις στάμνες που μετέφεραν νερό, ώστε να μην μπαίνουν τα έντομα.

Είναι ιδιαίτερα νόστιμο χόρτο, που συγχρόνως διαθέτει πολλές ευεργετικές ιδιότητες για τον ανθρώπινο οργανισμό. Είναι ιδιαίτερα πλούσιο σε αντιοξειδωτικές πολυφαινόλες και Ω-3 λιπαρά οξέα, τα οποία είναι σύμμαχοι της καρδιάς, της καλής υγείας του οργανισμού, τονώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα και δρουν κατά της οξείδωσης των κυττάρων και της αντιγήρανσης των ιστών. Διακρίνεται επίσης για τις αντισηπτικές, αντιρρευματικές και υπογλυκαιμικές του ιδιότητες, ενώ οι Μαλτέζοι το χρησιμοποιούν ως φάρμακο για τον σακχαρώδη διαβήτη, λόγω της υψηλής συγκέντρωσης ινσουλίνης. Περιέχει βιταμίνες C και Ε καθώς και ιχνοστοιχεία, όπως σίδηρο, κάλιο, νάτριο, φώσφορο και μαγνήσιο.

Σε αυτό το πιατό βάζουμε μαζί αυτά τα δύο τόσο ιδιαίτερα λαχανικά και απογειώνουμε γεύσεις κι αρώματα. Ιδιαίτερο φαγητό δύναμης για τους κρύους Χειμωνιάτικους μήνες, μας συντροφεύει δίπλα στο τζάκι με ζωντανό ψωμί και καλή παρέα. Είναι σχετικά βαρύ και δύσπεπτο φαγητό κι άρα να καταναλωθεί σε λίγες ποσότητες και με καλό μάσημα. Άλλωστε όλες οι πολύτιμες γεύσεις απολαμβάνονται σε μικρές ποσότητες. Ιδανικό για γιορτινό τραπέζι, μάλιστα στην Χριστουγεννιάτικη εκδοχή του, μπορείτε να προσθέσετε κάστανα και δαμάσκηνα.

stamnagathi with cauliflower (3)

Κουνουπίδι με Σταμναγκάθι κι Αρωματικά

Υλικά:
1 μέτριο κουνουπίδι βιολογικό
Φρέσκο σταμναγκάθι περίπου 700γρμ. (αναζητήστε το άγριο)
2-3 κρεμμύδια ξερά
4-5 σκελίδες σκόρδο
1-2 ντομάτες καλογινωμένες μόνο την σάρκα τους
1 κουταλιά κουρκουμά σε σκόνη
μισό κουταλάκι κάρδαμο σε σκόνη
μισό κουταλάκι κόλιανδρο σε σκόνη
μισό κουταλάκι καγιέν σε σκόνη
1-2 φύλλα δάφνης (προτιμήστε φρέσκα)
1 σφηνάκι καλό μηλόξυδο
αγουρέλαιο
Hemp Seeds

Εκτέλεση:

Τοποθετούμε στην βάση του νταβά το σταμναγκάθι, τα κρεμμύδια χοντροκομμένα, τα σκόρδα. Στρώνουμε επάνω από το σταμναγκάθι τα μπουκέτα από το κουνουπίδι. Ανακατεύουμε όλα τα μπαχαρικά μαζί με την σάρκα ντομάτας, τον λιναρόσπορο και νερό. Περιχύνουμε το φαγητό, να πάει παντού, συμπληρώνουμε τα φύλλα δάφνης, μαζί με λίγο νερό αν χρειαστεί. Ψήνουμε το φαγητό μέχρι να μείνουν τραγανά τα λαχανικά και χωρίς περιττά υγρά, περίπου 10-15 λεπτά αναλόγως με την φωτιά. Για να μην ξεγελαστούμε από το νερό και παραβράσουν, προσθέτουμε βραστό νερό λίγο – λίγο. Μην ξεχνάμε ότι το σταμναγκάθι τρώγεται ωμό, άρα μην λιώσει από το πολύ βράσιμο γιατί χάνει όλες τις βιταμίνες του, όπως και το κουνουπίδι άλλωστε. Λίγο πριν το βγάλουμε από την φωτιά προσθέτουμε και το σφηνάκι μυλόξυδου. Είναι ένα κλασσικό λαδερό φαγητό, αλλά δεν προσθέτω ποτέ λάδι στο μαγείρεμα, το βάζω ωμό στο πιάτο.

Σερβίρουμε στο πιάτο και προσθέτουμε αγουρέλαιο ωμό και Hemp Seeds.

Συνοδεύουμε με μαλακά τυριά ή πρόβειο γιαούρτι και φυσικά ζωντανό ψωμί (αναζήτησε την συνταγή) και φρέσκες πικρές ελιές.

Ιδανικός συνδιασμός γίνεται με σπανάκι και μπρόκολο ή αγριοράδικα και κουνουπίδι

Αν αφαιρέσουμε την ντομάτα και το αυγοκόψουμε γίνεται φρικασέ.

Καλή Απόλαυση

@Aliki Alisa / edwhellas.gr 2009

stamnagathi with cauliflower (11)

stamnagathi with cauliflower (18)