Glögg: Το Ζεστό Αρωματικό Κρασί

Ζεστό κρασί με καρυκεύματα και φρούτα. Ο Ελληνικός καιρός δεν μας έχει δώσει το δικαίωμα να ονειρευόμαστε λευκά χριστούγεννα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα μείνουμε εκτός εορταστικού κλίματος και γλυκά θα φτιάξουμε και το...

Glögg: Το Ζεστό Αρωματικό Κρασί

Ζεστό κρασί με καρυκεύματα και φρούτα.

Ο Ελληνικός καιρός δεν μας έχει δώσει το δικαίωμα να ονειρευόμαστε λευκά χριστούγεννα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα μείνουμε εκτός εορταστικού κλίματος και γλυκά θα φτιάξουμε και το τζάκι, όσοι έχουμε, θ’ ανάψουμε και κάτω από το γκι θα φιληθούμε ξανά και ξανά. Οχι, δεν μας ζάλισαν τα ζεστά ποτά που μοσχοβολάνε στα γυάλινα φλιτζάνια μας. Θέλουμε να συγκεντρώσουμε όση καλοτυχία μπορούμε, γιατί μας περιμένουν και δυσκολίες την Νέα Χρονιά. Μαζεύουμε λοιπόν γύρω μας αγαπημένα πρόσωπα και όλοι μαζί πίνουμε τα ζεστά κι αρωματικά «ξόρκια» μας.

Το ζεστό αρωματικό κρασί της Γερμανίας και της Αυστρίας λέγεται glühwein και κατά την διάρκεια των χριστουγέννων προσφέρεται στις υπαίθριες αγορές πόλεων και χωριών. Κόκκινο κρασί, μπαχαρικά και φλούδες εσπεριδοειδών είναι τα βασικά συστατικά του. Το glögg είναι σχεδόν το ίδιο με το glühwein και το βρίσκουμε κυρίως στις Σκανδιναβικές χώρες και στην Ισλανδία. Η διαφορά βρίσκεται στον τύπο του κρασιού, στην ποσότητα του αλκοόλ και στα αρωματικά που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή του. Στην Σουηδία το glögg, που φτιάχνεται με σταφίδες και αμύγδαλα, σερβίρεται και ως απεριτίφ και ως χωνευτικό, πάντα πολύ ζεστό.

Μια φορά κι έναν καιρό, κάπου ανάμεσα στο 1684 και το 1757 (τόσα ήταν τα χρόνια της ζωής του ήρωα της ιστορίας), υπήρξε ένας Βρετανός ναύαρχος ονόματι Βέρνον. Τα μέλη του πληρώματος, όμως, αναμεταξύ τους τον φώναζαν Old Grog εξαιτίας του παλτού που δεν έβγαζε σχεδόν ποτέ και που ήταν φτιαγμένο από χοντρό ναπολιτάνικο μετάξι, το οποίο οι Ιταλοί ονόμαζαν grossagrana και οι Αγγλοι grogram -θυμάμαι την γιαγιά μου να μιλάει με την μοδίστρα της για grograin που είναι το ίδιο.

Ο ναύαρχος Old Grog, έβλεπε με απόγνωση τους ναύτες του να γίνονται σκνίπα στο μεθύσι με τους ωκεανούς από ρούμι που έπιναν. Εβγαλε λοιπόν ένα φιρμάνι όπου τους υποχρέωνε να αραιώνουν το ρούμι με ζεστό νερό και να του προσθέτουν λεμόνι. Ετσι αντιμετώπιζε δύο συμφορές ταυτόχρονα, με το νερό περιόριζε τις ποσότητες αλκοόλ και με το λεμόνι το σκορβούτο. Αλλά οι θαλασσοδαρμένοι ναύτες που να δουν τις καλές προθέσεις του Βέρνον. Οι κοροϊδίες έδιναν κι έπαιρναν και το νερωμένο λεμονάτο ρούμι πήρε το παρατσούκλι του εμπνευστή του.

Ιδού λοιπόν το Grog, το ζεστό χειμωνιάτικο και γιορτινό ποτό της παρέας.

Ενώ στην αρχή διαδόθηκε ως γιατρικό για το σκορβούτο, στην συνέχεια οι ιδιότητές του αξιοποιήθηκαν στην αντιμετώπιση άλλων ασθενειών. Εως σήμερα θεωρείται ιδανικό για το κρυολόγημα, για τις μύτες που τρέχουν αλλά και για το πεσμένο ηθικό. Μείξεις και αναμείξεις ζεστών αποσταγμάτων βρίσκουμε σε πολλές ακόμη χώρες όπου το χειμωνιάτικο κρύο είναι τσουχτερό.

Παράδειγμα η Πολωνία, όπου η ζεστή βότκα αποκτά άλλες αρωματικές διαστάσεις καθώς εμπλουτίζεται με φύλλα μέντας και κόκκους πιπεριού. Επίσης, στον Καναδά, το ρούμι, το τζιν ή το ουίσκι διαλύονται σε ζεστό νερό μαζί με λεμόνι και ένα κουταλάκι μέλι. Σίγουρα, κανένα από τα παραπάνω ποτά δεν θεωρούνται ευκολόπιοτα.

Χειμωνιάτικο κόκκινο ζεστό κρασί με βότανα και μπαχαρικά.

Η ιστορική αναδρομή του κρασιού με βότανα και μπαχαρικά είναι πανάρχαια και σε όλες τις περιοχές που υπάρχουν αμπελώνες. Οι παραγωγοί προσθέτουν συστηματικά στο κρασί και τα λικέρ διάφορα μπαχαρικά προκειμένου να βελτιώσουν την γεύση αλλά κυρίως το χρόνο διατήρησής τους. Ωστόσο αυτός δεν ήταν ο μοναδικός λόγος που διαδόθηκε τόσο η προσθήκη μπαχαρικών στο κρασί και άλλα οινοπνευματώδη αφού ο συγκεκριμένος συνδυασμός είχε επί της ουσίας θεραπευτικό και αποτοξινωτικό χαρακτήρα. Άξιο αναφοράς είναι επίσης ότι τα εν λόγω ποτά ήταν και οι προάγγελοι των σημερινών χωνευτικών.

Περισσότερο διαδεδομένο ήταν ένα ελαφρώς συμπυκνωμένο παρασκεύασμα από λευκό ή κόκκινο κρασί με μπαχαρικά και μέλι, γνωστό και ως κρασί του Ιπποκράτη (hippocras, ypocras, Vinum Hippocraticum). Το αλκοολούχο μίγμα πήρε το όνομά του όχι από τον ίδιο τον Ιπποκράτη αλλά από ένα κωνικό πάνινο φίλτρο, το λεγόμενο «Μανίκι του Ιπποκράτη» (manicum hippocraticum) που χρησιμοποιούσαν για να φιλτράρουν το κρασί. Όσο για τις συνταγές και τα μίγματα μπαχαρικών που χρησιμοποιούνταν, διέφεραν ανά χώρα ενώ το κόστος των μπαχαρικών ήταν αρκετά υψηλό εκείνη την εποχή γι’ αυτό και hippocras έπινε μόνο η αριστοκρατία. Ανά την Ευρώπη μάλιστα η παρουσία του στο τραπέζι ήταν βασική προϋπόθεση σε ένα είδος γαστρονομικού τελετουργικού προκειμένου να ολοκληρωθεί ένα επίσημο γεύμα. Αργότερα, όταν η πρόσβαση στα μπαχαρικά έγινε πιο άμεση, άρχισε και η παρουσία του σε γιορτές όπως τα χριστούγεννα και επίσημες τελετές όπως οι γάμοι.

Οι εκδοχές και τα ονόματα του αρωματικού κρασιού διαφοροποιούνται ανά χώρα με τα μπαχαρικά και το είδος του κρασιού που χρησιμοποιούνται να ποικίλουν. Στην Γερμανία, την Αυστρία και την Αλσατία το συναντάμε ως Glühwein, αποτελούμενο από κόκκινο κρασί, ξυλαράκια κανέλας, γαρίφαλο, αστεροειδή γλυκάνισο, κίτρο, ζάχαρη και λοβούς βανίλιας. Ενίοτε προσθέτουν ρούμι ή λικέρ ενώ σε κάποιες περιοχές της Γερμανίας χρησιμοποιούν κρασί από φρούτα όπως μύρτιλλα ή κεράσι. Υπάρχουν βέβαια και ενδιαφέρουσες εκδοχές με λευκό κρασί που δεν είναι όμως τόσο δημοφιλείς, ενώ σε σκανδιναβικές χώρες συχνά αντικαθιστούν το κρασί με χυμούς φρούτων.

Στην Νορβηγία, την Σουηδία, την Δανία, την Φιλανδία και την Ισλανδία συστήνεται ως gløgg και glögg ή glögi- ανάλογα με την χώρα που το σερβίρουν, η βάση όμως σε όλες τις εκδοχές είναι κοινή, κόκκινο κρασί, μέλι και μπαχαρικά όπως κανέλα, κάρδαμο, τζίντζερ, γαρίφαλα και νεράντζι ενώ προαιρετικά περιέχει βότκα, akvavit ή μπράντι. Το παραδοσιακό σερβίρισμα την ημέρα των χριστουγέννων είναι σκέτη απόλαυση με σταφίδες, ζεματισμένα αμύγδαλα και μπισκότα με τζίντζερ. Στην Βρετανία ωστόσο είναι γνωστό ως mulled wine και προσφέρεται κλασικά σε μικρές πορσελάνινες κούπες με μια φέτα πορτοκαλιού και καρφάκια γαρίφαλου.

Στην Γαλλία είναι γνωστό ως vin chaud και αποτελείται από κόκκινο κρασί, μέλι και χυμό πορτοκαλιού που ενίοτε φλαμπάρουν, στην Ιταλία το συναντάμε ως vin brulé, στην Βουλγαρία ως greyano vino (ζεσταμένο κρασί) με μήλα και εσπεριδοειδή, στην Ρωσία ως Glintwein με συνταγή όμοια με την γερμανική, στην Τουρκία ως Sıcak Şarap (ζεστό κρασί) με κόκκινο κρασί, ζάχαρη και φρούτα όπως λεμόνι και πορτοκάλι, στην Πορτογαλία ως vinho quente με Μαδέρας και πόρτο και η λίστα συνεχίζεται με μικρές παραλλαγές ανά τον κόσμο…

Χρήσιμες συμβουλές
*Προσαρμόστε τις αναλογίες των βασικών υλικών στα γούστα σας. Μην φοβηθείτε να αλλάξετε τις ποσότητες μελιού, μπαχαρικών, βοτάνων, λικέρ και τζίντζερ. Στην περίπτωση που σας ξεφύγουν οι δοσολογίες στα μπαχαρικά μπορείτε να προσθέσετε λίγο χυμό φρούτων για να ισορροπήσετε τις γεύσεις.
*Προτιμήστε φρέσκο τζίντζερ κι όχι σκόνη. Σε αυτή την περίπτωση, συνθλίβετε το τζίντζερ χρησιμοποιώντας την ειδική πρέσα για να απελευθερωθούν και οι χυμοί του.
*Προτιμήστε μέλι αντί για ζάχαρη, η γεύση θα γίνει ακόμα πιο πλούσια.
*Μπορείτε άνετα να αντικαταστήσετε το κόκκινο κρασί με άλλες επιλογές όπως μηλίτη ή ένα αρωματικό λευκό κρασί ανάλογα με τα γούστα σας, βασική προϋπόθεση όμως σε κάθε περίπτωση είναι οι πρώτες ύλες να είναι πολύ καλής ποιότητας.
*Γίνεται και με ρακί, τσίπουρο ή ούζο.
*Επειδή η λεπτομέρεια κάνει την διαφορά, φροντίστε να δώσετε και στο σερβίρισμα την αίγλη που του αρμόζει στολίζοντας τα ποτήρια με γαρνιτούρες όπως ξυλαράκια κανέλας, φλούδες εσπεριδοειδών, αστεροειδή γλυκάνισο κ.ά.

Κλασσική συνταγή για υπέροχο Glögg

Υλικά:
1 λίτρο κρασί κόκκινο.
3-4 ξυλάκια κανέλα Κευλάνης.
Την φλούδα από ένα ακέρωτο πορτοκάλι, ένα μανταρίνι κι ένα λεμόνι.
4 γεμάτες κουταλιές της σούπας μέλι ή γνήσια στέβια και ποτέ ζάχαρη.
1-2 λοβούς βανίλιας.
Λίγο μπαχάρι, κάρδαμο και 4-5 γαρίφαλα
1-2 αστεροειδή γλυκάνισο.
Λίγο κονιάκ ή λικέρ άριστης ποιότητας  ή καλύτερα σπιτικό.

Εκτέλεση:
Ζεσταίνουμε το μείγμα, σε μέτρια θερμοκρασία, για 15 περίπου λεπτά, όσο χρειάζεται να απελευθερωθούν τα αρώματα, χωρίς να το αφήσουμε να βράσει, γιατί θα εξατμιστεί το κρασί. Ανακατεύετε στο ενδιάμεσο για να διαλυθεί το μέλι. Μπορούμε να βράσουμε τα υλικά σε ελάχιστο νερό -μόλις μισό φλυτζάνι του τσαγιού και να προσθέσουμε στο τέλος το κρασί για λίγα λεπτά, να ενσωματωθεί με το σιρόπι, που θα έχει δημιουργηθεί. Αφήνουμε την κατσαρόλα εκτός φωτιάς για μια ώρα να ανακατευτούν τα αρώματα, προσθέτουμε 2-3 κουταλιές της σούπας κονιάκ ή λικέρ, αφαιρούμε τα μπαχαρικά και σερβίρουμε, όσο είναι ακόμα ζεστό.

Αν θέλουμε να το φυλάξουμε, φιλτράρουμε το κρασί και το μεταφέρουμε σε μπουκάλι. Κλείνουμε με το πώμα και το διατηρούμε τουλάχιστον για 1 εβδομάδα. Όταν θέλουμε να σερβίρουμε, ξαναζεσταίνουμε το κρασί και προσθέτουμε λίγο αλκοόλ, όπως ρούμι, κονιάκ ή βότκα.

Ζεστό κόκκινο κρασί µε ρόδι

Υλικά (για 1 λίτρο)
1 µπουκάλι καλό κόκκινο κρασί (750 ml)
250 ml χυµός ροδιού.
120 γρ. καστανή ζάχαρη ή μέλι.
1 λουβί βανίλιας, τους σπόρους.
1 -2 τεµάχιο αστεροειδούς γλυκάνισου.
4-5 κόκκοι μπαχάρι.
λίγοι σπόροι ροδιού, για το σερβίρισµα

Εκτέλεση:
Σε µια κατσαρόλα, σε χαµηλή φωτιά, ρίχνουµε τον χυµό, την ζάχαρη και τα µπαχαρικά και φέρνουµε σε βρασµό. Αποσύρουµε από την φωτιά και αφήνουµε το μείγµα να σταθεί για μία ώρα. Προσθέτουµε το κρασί και ζεσταίνουμε, χωρίς όµως να αφήσουµε το μείγµα να βράσει. Σερβίρουµε προσθέτοντας στα ποτήρια λίγους σπόρους ροδιού.

Glögg από την Ισλανδία πολύ δυνατό κι ευχάριστο

Υλικά:
1/2 φλιτζάνι κρασί Μαυροδάφνη.
3 μπουκάλια κόκκινο κρασί.
1 φλιτζάνι ζάχαρη μαύρη.
1 φλιτζάνι μπράντι, κατά προτίμηση ελληνικό.
1 πορτοκάλι ακέρωτο.
1/2 κουτ. γλυκού τζίντζερ τριμμένο.
1/2 κουτ. γλυκού κάρδαμο τριμμένο.
10 καρφάκια γαρίφαλου.
2 ξύλα κανέλας.

Εκτέλεση:
Ανακατεύουμε σε μια μεγάλη κατσαρόλα την ζάχαρη με το μπράντι και την αφήνουμε να λιώσει σε χαμηλή φωτιά. Πλένουμε και κόβουμε το πορτοκάλι σε ροδέλες χωρίς να το ξεφλουδίσουμε. Ρίχνουμε τις ροδέλες μέσα στην κατσαρόλα και προσθέτουμε το τζίντζερ, το κάρδαμο, το γαρίφαλο και την κανέλα. Δυναμώνουμε λίγο την θερμοκρασία έως ότου το μείγμα πάρει βράση. Χαμηλώνουμε ξανά την θερμοκρασία και προσθέτουμε την Μαυροδάφνη και 1 μπουκάλι κόκκινο κρασί. Ανακατεύουμε ελαφρώς με μια κουτάλα, προσέχοντας να μην πιτσιλιστούμε. Σιγοβράζουμε το ποτό για 2 -3 λεπτά (ο χρόνος μετράει από το σημείο βρασμού). Κατεβάζουμε την κατσαρόλα από την φωτιά και αφήνουμε το ποτό να σταθεί μία νύχτα σε θερμοκρασία δωματίου. Την επομένη προσθέτουμε το υπόλοιπο κόκκινο κρασί, ανακατεύουμε και ζεσταίνουμε καλά. Κατεβάζουμε την κατσαρόλα απ’ την φωτιά, σουρώνουμε το Glögg και το σερβίρουμε σε κούπες ή γυάλινα φλιτζάνια.

Glögg από την Δανία δυνατό και μεθυστικό.

Υλικά:
250 ml νερό
20 καρφάκια γαρίφαλου
3 ξύλα κανέλας
2 λίτρα κόκκινο ξηρό κρασί
750 ml κρασί Πόρτο
1 φλιτζάνι λευκό ρούμι
1 φλιτζάνι μπράντι
1 φλιτζάνι σταφίδες
2/3 φλιτζανιού λευκά αμύγδαλα, ψιλοκομμένα στο μούλτι
1/4 φλιτζανιού ζάχαρη
1 πορτοκάλι ακέρωτο

Εκτέλεση:
Ανακατεύουμε το νερό με το γαρίφαλο και την κανέλα σε μια μικρή κατσαρόλα και την βάζουμε σε μέτρια φωτιά. Μόλις πάρει βράση, χαμηλώνουμε την θερμοκρασία και σιγοβράζουμε για 30 λεπτά. Σουρώνουμε το αρωματισμένο νερό σε μια μεγάλη κατσαρόλα. Προσθέτουμε όλο το υπόλοιπα υλικά, εκτός από τα πορτοκάλια και βάζουμε την κατσαρόλα σε μέτρια φωτιά. Αφήνουμε το ποτό να ζεσταθεί αλλά όχι να πάρει βράση. Πλένουμε το πορτοκάλι και το κόβουμε σε ροδέλες χωρίς να το ξεφλουδίσουμε. Μεταφέρουμε το ποτό σε ένα μεγάλο πυρίμαχο μπολ, ρίχνουμε μέσα το κομμένο πορτοκάλι και σερβίρουμε γεμίζοντας με μια βαθιά κουτάλα γυάλινα φλιτζάνια.

Glögg από την Νορμανδία.

Υλικά:
1 κρόκος αυγού βιολογικού
20 γρ. μπράντι calvados
20 γρ. λευκό ρούμι
10 γρ. λικέρ crème de menthe
30 γρ. γάλα αμυγδάλου
1 κουτ. γλυκού μέλι
30 γρ. κρέμα γάλακτος αμυγδάλου

Εκτέλεση:
Χτυπάμε ελαφρώς τον κρόκο με ένα πιρούνι και τον ρίχνουμε σε μια μικρή κατσαρόλα. Προσθέτουμε τα αλκοολούχα ποτά, το γάλα και το μέλι. Ανακατεύουμε και βάζουμε την κατσαρόλα σε μέτρια φωτιά. Μόλις ζεσταθεί το μείγμα, κατεβάζουμε από την φωτιά και σερβίρουμε σε χοντρό ποτήρι. Γαρνίρουμε με την κρέμα γάλακτος αμυγδάλου χτυπημένη σε σαντιγί. Γίνεται αντίστοιχα και με γάλα και κρέμα γάλακτος καρύδας.

Glühwein δυνατό και παθιασμένο

Υλικά:
1 λίτρο κόκκινο πολύ καλής ποιότητας κρασί.
130 γρ. ζάχαρη μαυρη.
2 κουτ. σούπας μέλι.
2 κουτ. σούπας κανέλα σε σκόνη.
1 κουτ. σούπας μοσχοκάρυδο τριμμένο.
3 πορτοκάλια ακέρωτα, κομμένα σε τέταρτα (με τις φλούδες)
1 κουτ. σούπας τζίντζερ τριμμένο.
3 καρφάκια γαρίφαλου.
λίγες σταφίδες.
λευκά αμύγδαλα ψιλοκομμένα.
το χυμό και τη φλούδα 1 λεμονιού ακέρωτου.

Εκτέλεση:
Ανακατεύουμε όλα τα υλικά σε μια κατσαρόλα και τα αφήνουμε σε μέτρια φωτιά να πάρουν μια-δυο βράσεις. Αποσύρουμε από την φωτιά και αφήνουμε το ποτό να σταθεί μία νύχτα. Την επομένη το ζεσταίνουμε, αφαιρούμε την λεμονόφλουδα και σερβίρουμε σε κούπες ή γυάλινα φλιτζάνια.

Ζεστό αρωματικό μηλόκρασο παραδοσιακό, από την γιαγιά Ελένη

Υλικά:
1/2 πορτοκάλι κι 1 μανταρίνι ακέρωτο, με την φλούδα, κομμένα σε λεπτές φέτες
1 λίτρο χυμός μήλου.
250 ml χυµός ροδιού.
1 µπουκάλι καλό κόκκινο κρασί ή μαυροδάφνη.
1 – 2 ξύλα κανέλας.
2 – 3 καρφάκια γαρίφαλου.
1/4 κουτ. γλυκού έτοιμο μείγμα 5 μπαχαρικών.
1/2 κλωναράκι βανίλιας, κομμένο κατά μήκος στην μέση.

Εκτέλεση:
Κόβουμε το πορτοκάλι – μανταρίνο σε λεπτές φέτες χωρίς να τα ξεφλουδίσουμε και το βάζουμε σε μια κατσαρόλα. Ρίχνουμε μέσα όλα τα υπόλοιπα υλικά, εκτός του κρασιού, τα ανακατεύουμε και τα αφήνουμε να πάρουν βράση σε μέτρια φωτιά. Τα αποσύρουμε και τα αφήνουμε 10 λεπτά να ησυχάσουν. Προσθέτουµε το κρασί και ζεσταίνουµε, χωρίς όµως να αφήσουµε το μείγµα να βράσει. Σουρώνουμε και σερβίρουμε σε κούπες ή ποτήρια, γαρνίροντας με μπαχαρικά και με μια λεπτή φέτα μήλου ή πορτοκαλιού.

Ζεστό κρασί με ιβίσκο

Σε μια κατσαρόλα ζεσταίνετε 100 ml νερό, προσθέτετε 2 κ.σ. αποξηραμένο ιβίσκο κι ανακατεύετε. Τα αφήνετε για 5’. Ρίχνετε 200 ml σιρόπι μελιού, 200 ml τζιν και 1 μπουκάλι λευκό ξηρό κρασί κι ανακατεύετε. Τα αφήνετε για 5’ και μετά σουρώνετε το μείγμα. Γαρνίρετε με ροδέλες πορτοκαλιού τρυπημένες με γαρίφαλο και σερβίρετε αμέσως.

Ολες οι δοσολογίες είναι ενδεικτικές. Δοκιμάστε τα και προσαρμόστε τα στις προτιμήσεις σας.

Δείτε τις φωτογραφίες κι αυτοσχεδιάστε

Καλή Γευστική, Μεθυστική, Γιορτινή Απόλαυση κι Ευτυχισμένος ο Νέος Χρόνος.

@ Aliki Alisa/2013 / edwhellas.gr