“Μην κάνετε στους άλλους αυτό που θα θέλατε να κάνουν σ’ εσάς. Τα γούστα τους μπορεί να διαφέρουν από τα δικά σας.” Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω.
Ενσυναίσθηση: (νεολογισμός) (ψυχολογία) η ικανότητα κατανόησης της συμπεριφοράς και των κινήτρων ενός άλλου υποκειμένου, χωρίς όμως να υπάρξει πλήρης συναισθηματική ταύτιση μεταξύ των δύο υποκειμένων.
Η ενσυναίσθηση θεωρείται μια βασική διάσταση της Συναισθηματικής Νοημοσύνης (Emotional Intelligence). Βασική παραδοχή για την σημασία της Συναισθηματικής Νοημοσύνης είναι ότι τα τελευταία χρόνια έχει ενισχυθεί η άποψη ότι μονάδες μέτρησης των ικανοτήτων και της ευφυΐας των ανθρώπων, όπως το γνωστό IQ, δεν είναι πλέον επαρκείς. Αντιθέτως, είναι εξαιρετικά σημαντικό να αναλύονται και άλλες παράμετροι. Αυτές μπορεί να επηρεάζουν και τελικά να καθορίζουν την συμπεριφορά ενός υποκειμένου τόσο όσον αφορά στον εαυτό του όσο και στις σχέσεις του με άλλους.
Μια από αυτές τις παραμέτρους είναι η δυνατότητα που έχουμε να αναγνωρίζουμε και να κατανοούμε τα συναισθήματα των άλλων, ακόμα κι αν (ιδίως τότε) διαφωνούμε μαζί τους. Η ενσυναίσθηση, επομένως, αποτελεί μια βασική ικανότητα όντων που είναι ανεκτικοί και ανοικτοί στην διαφορετικότητα.
Η ενσυναίσθηση, ως έννοια, χρησιμοποιείται, χρόνια τώρα, στην ψυχολογία. Ένας από τους γνωστότερους ψυχολόγους, ο Carl Rogers, την θεωρεί σημαντικό στοιχείο σε θεραπευτικό επίπεδο. Λέει, λοιπόν, ότι ο θεραπευτής “βιώνει μια διαδικασία ενσυναίσθησης και κατανόησης του εσωτερικού πλαισίου αναφοράς του πελάτη και προσπαθεί να επικοινωνήσει αυτή την εμπειρία στον πελάτη”.
Ο Daniel Goleman (2009) είναι ο Αμερικανός ψυχολόγος και δημοσιογράφος που έκανε την έννοια της συναισθηματικής νοημοσύνης γνωστή στο ευρύ κοινό. Θεωρεί ότι η ενσυναίσθηση αποτελεί το κοινωνικό μας ραντάρ, που διαβαθμίζεται σε τρία επίπεδα: στο πρώτο, κάποιος μπορεί και ‘διαβάζει’ τα συναισθήματα των άλλων, στο δεύτερο επίπεδο μπορεί και αισθάνεται και αντιδρά στα συναισθήματα ή σε μη ρητούς προβληματισμούς των άλλων, ενώ στο υψηλότερο επίπεδο η ενσυναίσθηση συνδέεται με την έννοια της κατανόησης των προβληματισμών και των ανησυχιών που υπάρχουν πίσω από τα συναισθήματα κάποιου.
Υπάρχει μαι καθαρή διάκριση με την έννοια της συμπάθειας και της συμπόνιας. Στην αγγλική βιβλιογραφία, ως ενσυναίσθηση χρησιμοποιείται η λέξη empathy, η οποία όμως στα Ελληνικά παραπέμπει στην εμπάθεια, κάτι που είναι τελείως διαφορετικό από την ενσυναίσθηση, όπως τουλάχιστον την αντιλαμβανόμαστε. Από την άλλη, οι λέξεις sympathy και compassion σχετίζονται με την συμπόνια, δηλαδή με την τάση που έχουμε να δείχνουμε την λύπη μας στο πρόβλημα που κάποιος έχει.
Υπό αυτή την έννοια, ο όρος sympathy είναι πιο κοντά στην έγνοια και το ενδιαφέρον που έχουμε για κάποιον. Συχνά συνεπάγεται μια αίσθηση κοινών ομοιοτήτων που έχουμε μαζί του και συνοδεύεται από την ευχή να τον δούμε σύντομα καλύτερα. Συμπληρωματικά, ο όρος compassion είναι ακόμα πιο έντονος σε σχέση με τον όρο sympathy και ακολουθείται από μια ισχυρή επιθυμία να απαλύνουμε τον πόνο του άλλου. Αυτό συχνά μπορεί να οδηγεί σε συμβουλή, υποστήριξη συμπεριφοράς ή ακόμα προσπάθεια να ‘σώσουμε’ τον άνθρωπο που βρίσκεται στην δύσκολη κατάσταση, κάτι που απέχει από την έννοια της ενσυναίσθησης.
Σε καθημερινό, πρακτικό επίπεδο η σημασία της ενσυναίσθησης αρχίζει και απαντάται ολοένα και περισσότερο στην πραγματική ζωή, στον χώρο των επιχειρήσεων και στις σχέσεις μας με τους άλλους. Χαρακτηριστικό είναι το παρακάτω παράδειγμα.
Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η παρατήρηση δραματικών καταστάσεων αποτελεί επίπονη διαδικασία. Αυτό συμβαίνει διότι προκαλεί θλίψη, πόνο και ανησυχία, εξαιτίας της αμηχανίας εύρεσης λύσης και παροχής βοήθειας. Αυτές οι άβολες στιγμές προκαλούν στενοχώρια η οποία γίνεται προσπάθεια να αποφευχθεί προκειμένου να διατηρηθεί η ηρεμία και η ομαλή συνέχεια της καθημερινότητάς μας.
Όμως αυτή είναι λανθασμένη προσέγγιση, σύμφωνα με την ψυχίατρο Helen Riess, συγγραφέα του βιβλίου The Empathy Effect. Η ικανότητα ενσυναίσθησης, δηλαδή η ικανότητα να νιώθουμε ό,τι νιώθουν οι άλλοι, να νοιαζόμαστε για την ευημερία τους και να ενεργούμε με συμπόνια είναι κρίσιμη και για την δική μας ζωή. Ειδικότερα, βοηθάει την ανθρώπινη επικοινωνία, την αποτελεσματική συνεργασία και την κοινωνική πρόοδο.
Πρέπει να διευκρινιστεί πως το κυριότερο βάρος της έρευνας της Riess για την ενσυναίσθηση, έχει επικεντρωθεί στην ιατρική περίθαλψη. Εφόσον οι γιατροί έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με οδυνηρές καταστάσεις, είναι τα καταλληλότερα δείγματα παρατήρησης της σχέσης ενσυναίσθησης και ευημερίας. Παρόλο που οι γιατροί μπορεί να θεωρούν πως η απενεργοποίηση των συναισθημάτων και η δημιουργία συναισθηματικής απόστασης βοηθάει στην διατήρηση της αντικειμενικής τους κρίσης και της καλύτερης παροχής φροντίδας, η έρευνα της Riess έδειξε τα αντίθετα αποτελέσματα.
Πιο συγκεκριμένα, η στάση αυτή κάνει τους ασθενείς δύσπιστους, δυσαρεστημένους και λιγότερο συνεργάσιμους και τους γιατρούς πιο μοναχικούς, λιγότερο αποτελεσματικούς και πιο κουρασμένους. Την λύση στο πρόβλημα αυτό θα δώσει η χρήση της ενσυναίσθησης, λέει η Riess. Πράγματι, όχι μόνο βελτιώνει την υγειονομική περίθαλψη, αλλά παράλληλα αναβαθμίζει τις ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις.
Πρέπει να επιστήσουμε την προσοχή, διότι πολλοί μπερδεύουν την ενσυναίσθηση με την συμπάθεια. Η Riess ορίζει την ενσυναίσθηση ως την ικανότητα αντίληψης των συναισθημάτων των άλλων καθώς και του λόγου που προκαλούνται αυτά, με το παράλληλο ενδιαφέρον για αυτούς. Μόλις ενεργοποιηθεί η ενσυναίσθηση, η συμπονετική δράση είναι το λογικό επακόλουθο.
Η ενσυναίσθηση πηγάζει από συγκεκριμένα μέρη του εγκεφάλου, τα οποία εξελίχθηκαν ώστε να επιτρέψουν την ανάπτυξη συναισθηματικών δεσμών και το κίνητρο για φροντίδα. Για παράδειγμα, όταν βλέπουμε κάποιον να πονάει, ενεργοποιούνται τα κέντρα ελέγχου του πόνου του δικού μας εγκεφάλου. Αυτό είναι το συναισθηματικό μέρος της ενσυναίσθησης, που μερικές φορές ονομάζεται συναισθηματικός συντονισμός και πολλοί γιατροί αγνοούν, σύμφωνα με την Riess.
Ωστόσο, δεν μπορούμε να βασιστούμε μόνο στην συναισθηματική όψη της ενσυναίσθησης, επειδή αυτή τείνει να είναι ισχυρότερη για ανθρώπους που έχουν κοινά χαρακτηριστικά με εμάς. Ευτυχώς η ενσυναίσθηση εμπεριέχει και μια γνωστική συνιστώσα, την κατανόηση ότι τα συναισθήματά μας μπορεί να μην είναι ίδια με αυτά των άλλων. Ο διαχωρισμός του δικού μας πόνου από των άλλων, μας επιτρέπει να καταπραΰνουμε οποιαδήποτε ενόχληση νιώθουμε, διατηρώντας όμως το ενδιαφέρον μας για τον πόνο τους. Η τελευταία πτυχή της ενσυναίσθησης είναι η ανησυχία. Σαφέστερα, το κίνητρο που υποκινεί τους ανθρώπους να νοιάζονται για την ευημερία άλλων. Αυτό το κίνητρο διαφέρει πολύ από άτομο σε άτομο και επηρεάζεται από διαφορετικούς περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, η ενσυναίσθηση είναι μια ενσωματωμένη βιολογική απόκριση στα βάσανα. Επομένως ακόμα και αν δυσκολευόμαστε να συμπάσχουμε με μερικούς ανθρώπους, μπορούμε ακόμη να ενισχύσουμε την ικανότητα ενσυναίσθησής μας, σύμφωνα με την Riess. Η πρότασή της είναι η εξάσκηση της ικανότητας αντίληψης των συναισθημάτων των άλλων και της υιοθέτησης τεχνικών αυτορύθμισης, για την αποφυγή έντονων συναισθηματικών μεταπτώσεων.
Ταυτόχρονα με την μελέτη των σχέσεων γιατρών και ασθενών κατά την υγειονομική περίθαλψη, η Riess προσθέτει πως η ενσυναίσθηση εμφυσείται στην καθημερινή ζωή. Επισημαίνει ότι ακόμη και τα μικρά παιδιά μπορούν να διαβάσουν τα συναισθήματα των άλλων. Σημαντικός είναι ο ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει η παροχή του κατάλληλου πλαισίου οικοδόμησης αυτών των δεξιοτήτων των παιδιών, μέσω της δημιουργίας, διδασκαλίας και καλλιέργειας συγκεκριμένων μοντέλων ενσυναίσθησης.
Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να ενδυναμώσουν την αίσθηση της αυτοεκτίμησης των παιδιών, αντιμετωπίζοντάς τα με σεβασμό και στοργή, αποφεύγοντας σκληρές ποινές και εμπλέκοντάς τα στην μάθηση. Επιπλέον, η Riess περιγράφει άλλες περιπτώσεις όπου η ενσυναίσθηση είναι ζωτικής σημασίας, όπως κατά την συναναστροφή με διαφορετικούς από εμάς ανθρώπους καθώς και όταν εμείς έχουμε σφάλλει και χρειαζόμαστε αυτοενσυναίσθηση. Στην συνέχεια εξετάζει τα πιθανά μειονεκτήματα της ενσυναίσθησης, όταν χρησιμοποιείται ως μέσο χειραγώγησης αντί για μέσο υποστήριξης.
Είναι απαραίτητο να επισημανθεί ότι η σημασία της ενσυναίσθησης στην καθημερινή ζωή δεν πρέπει να υπερεκτιμηθεί. Κατανοώντας όμως πώς λειτουργεί και πώς μπορεί να καλλιεργηθεί από μικρή ηλικία, έχουμε ένα βασικό εργαλείο πολιτισμικής αναβάθμισης.
Όπως αρκετά πράγματα στην ζωή, έτσι και το να έχει κάποιος ενσυναίσθηση έχει θετικά και αρνητικά. Είναι ενστικτώδεις και έχουν την ικανότητα να επηρεάζουν την διάθεση και την ενέργεια όσων είναι κοντά τους, είναι καλοί ακροατές και ξέρουν από συμπόνοια. Το γεγονός, βέβαια, ότι είναι τόσο ευαίσθητοι καμιά φορά τους δυσκολεύει στο να ξεχωρίσουν την ενέργεια των άλλων από την δική τους και θα πρέπει να φροντίζουν τον εαυτό τους, κι όχι μόνο να ενδιαφέρονται για τους άλλους.
Κύρια χαρακτηριστικά ανθρώπων με συναισθηματική νοημοσύνη.
>Έχεις ανεπτυγμένο ένστικτο.
>Επιβιώνεις, άνετα σε δύσκολα περιβάλλοντα.
>Προσαρμόζεσαι σε οποιαδήποτε κατάσταση αλλά δεν ενσωματώνεσαι.
>Εύκολα καταλαβαίνεις τα ψέματα.
>Έχεις άπειρη υπομονή και κατανόηση, αλλά όχι κι ανοχή.
>Η ενέργεια των άλλων σπάνια αλλάζει και την δική σου.
>Τα προαισθήματά σου πάντα βγαίνουν αληθινά.
>Μπορείς να νιώσεις τον πόνο των άλλων.
>Είσαι κατά περίπτωση εσωστρεφής/εξωστρεφής.
>Θέλεις να είσαι κοντά στο νερό, αλλά λατρεύεις και το δάσος.
>Πιάνεις τον εαυτό σου να κατακλύζεται από τα συναισθήματα των άλλων (καλά κι άσχημα).
>Σε κουράζει το να είσαι με πολύ κόσμο, χάνεις ενέργεια.
>Οι άνθρωποι θα απευθυνθούν σε σένα όταν έχουν πρόβλημα.
>Είσαι περίεργος με εξερευνητικές τάσεις.
>Έχεις κριτική διάθεση αλλά πάντα με αισιοδοξία (βλέπεις το ποτήρι ξέχειλο)
>Σου αρέσει να βρίσκεσαι στην φύση, γιατί σε αναζωογονεί.
>Η συντροφιά ορισμένων ανθρώπων σε αδειάζει. Τους αποφεύγεις.
>Αρρωσταίνεις όταν βλέπεις ειδήσεις στην τηλεόραση ή σε ταινίες.
>Η διάθεση σου αλλάζει ανάλογα με τον ποιον άνθρωπο έχεις δίπλα σου.
>Έχεις το ίδιο συναίσθημα για κάποιο πρόσωπο κάθε φορά που το συναντάς.
>Έχεις μεγάλη καρδιά και είσαι δοτικός.
>Συνεχώς αναζητάς απαντήσεις σε δύσκολα ερωτήματα.
>Ξέρεις ότι η ενέργειά σου μπορεί να αλλάξει την περιρρέουσα ατμόσφαιρα.
>Ισορροπείς μεταξύ του να είσαι πολύ κοινωνικός και πολύ μοναχικός.
>Κάποιες φορές πιάνεις τον εαυτό σου να βάζει τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές σου.
>Εκτιμάς πολύ τον χρόνο που περνάς μοναχός.
>Είσαι ενεργητικός, καλός ακροατής.
>Συζητάς πολύ άνετα με οποιονδήποτε άγνωστο.
>Αντιλαμβάνεσαι και καταλαβαίνεις καταστάσεις, χωρίς εξήγηση.
>Είσαι δημιουργικός και καλλιτεχνικός τύπος.
>Αγαπάς πολύ τα ζώα, αλλά μακρυά από τον χώρο σου.
>Ξέρεις ότι η αλήθεια είναι σχετική.
>Δοκιμάζεις καινούργια πράγματα, πειραματίζεσαι συστηματικά.
>Απεχθάνεσαι την εξαπάτηση, την κακία, την μοχθηρία, την ελευθεριότητα, την ασχήμια.
>Αμφιβάλλεις κι αμφισβητείς, ειδικά τα θέσφατα.
>Λατρεύεις την αισθητική και την ποιότητα.
>Είσαι ελεύθερο πνεύμα, έχεις δυνατή φαντασία κι ονειρεύεσαι.
>Είσαι επιρρεπής στην αλλαγή διάθεσης (ανάλογα με το περιβάλλον όπου βρίσκεσαι).
>Είσαι εντελώς ανοιχτόμυαλος και κατανοείς (αλλά δεν αποδέχεσαι) όλους τους ανθρώπους και τρόπους ζωής.
>Δεν παρατάς ένα πρόβλημα αν δεν βρεις μια ικανοποιητική λύση.
>Είσαι φιλόσοφος.
>Αντιλαμβάνεσαι πράγματα που οι άλλοι δεν μπορούν.
Η Σκοτεινή πλευρά της ενσυναίσθησης (dark empaths)
Υπάρχει και η σκοτεινή πλευρά της ενσυναίσθησης που απαντάται κυρίως σε οργανικές πύλες, παρασιτικούς, ναρκισσιστές κι απαθείς.
Συνήθως αυτοί με υψηλά επίπεδα αρνητικών χαρακτηριστικών παρουσιάζουν ελλείψεις στην ενσυναίσθηση κι αυτό να τους κάνει δυνητικά πιο επικίνδυνους κι επιθετικούς. Ωστόσο πρόσφατα, ανακαλύφθηκε κάτι που θέτει αυτή την θέση υπό διερεύνηση. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Personality and Individual Differences”, μια κατηγορία ανθρώπων με σκοτεινά χαρακτηριστικά φάνηκε να έχει ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα ενσυναίσθησης, την αποκαλούμενη “σκοτεινή ενσυναίσθηση”.
Τα χαρακτηριστικά αυτά προσωπικότητας περιλαμβάνουν αντικοινωνικότητα, ναρκισσισμό και Μακιαβελισμό, όλα μαζί αναφέρονται ως η “σκοτεινή τριάδα”. Πρόσφατα, προτάθηκε να προστεθούν και τα σαδιστικά στοιχεία, ανάγοντας τη σε “σκοτεινή τετράδα”.
Η ψυχοπαθητικότητα χαρακτηρίζεται από επιφανειακή γοητεία και αναλγησία. Τα άτομα με υψηλά επίπεδα αυτών των στοιχείων, συχνά φαίνεται να έχουν έναν τρόπο ζωής χωρίς κανόνες και μια αντικοινωνική συμπεριφορά. Ο Μακιαβελισμός προέρχεται από τις γραφές του Niccolo Machiavelli, έναν αναγεννησιακό συγγραφέα, ιστορικό και φιλόσοφο. Περιέγραψε παιχνίδια εξουσίας που ενείχαν εξαπάτηση, προδοσία και έγκλημα. Έτσι, η έννοια Μακιαβελισμός, αναφέρεται σε μια εκμεταλλευτική, κυνική και χειριστική φύση.
Ο ναρκισσισμός χαρακτηρίζεται από μια υπερβολική αίσθηση δικαιώματος, ανωτερότητας και μεγαλοπρεπούς σκέψης, ενώ ο σαδισμός δηλώνει την τάση κάποιου να προκαλεί και να απολαμβάνει τον πόνο στους άλλους. Τα σκοτεινά χαρακτηριστικά, συγκεκριμένα η ψυχοπαθητικότητα και ο Μακιαβελισμός, έχουν συναρτηθεί πολλές φορές με την επιθετικότητα και την αντικοινωνική συμπεριφορά.
Η ενσυναίσθηση αφορά στην ικανότητα κάποιου να μοιραστεί συναισθήματα, «συναισθηματική ενσυναίσθηση» (αν νιώθεις λύπη, την νιώθω και εγώ). Αλλά μπορεί και να σημαίνει την ικανότητα να καταλάβεις τις σκέψεις των άλλων, η οποία ονομάζεται γνωστική ενσυναίσθηση (κατανοώ τι σκέφτεσαι και γιατί νιώθεις λύπη). Για παράδειγμα, η έλλειψη συναισθηματικής κατανόησης είναι σημείο κατατεθέν στην διαγνωσμένη ψυχοπαθητικότητα που χρησιμοποιείται για να εξηγήσει την επίμονα και χειριστικά βίαιη συμπεριφορά. Η έρευνα υποστηρίζει την αντίληψη ότι ένας από τους λόγους που οι άνθρωποι με σκοτεινά στοιχεία πληγώνουν τους άλλους ή έχουν δυσκολία στις σχέσεις τους, είναι αυτή ακριβώς η έλλειψη ενσυναίσθησης.
Παραδόξως, ορισμένοι ερευνητές έχουν μιλήσει για υψηλά επίπεδα ενσυναίσθησης σε ορισμένα άτομα με αυτά τα χαρακτηριστικά. Αν το σκεφτούμε αυτό που λένε, έχει κάποιο νόημα καθώς για να χειραγωγήσει κανείς τους άλλους για προσωπικό όφελος -ή πράγματι να απολαμβάνει τον πόνο τους-, θα πρέπει να έχει έστω και την ελάχιστη ικανότητα να καταλάβει τους άλλους. Επομένως, υπάρχει η ερώτηση αν πράγματι τα σκοτεινά αυτά στοιχεία και η ενσυναίσθηση είναι συνδεδεμένα.
Περίπου 1.000 άτομα συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια με βάση αυτά τα σκοτεινά τρία χαρακτηριστικά που αναφέρθηκαν προηγουμένως και την ενσυναίσθηση. Μετά αναλύθηκαν τα δεδομένα με την μέθοδο γνωστή ως «ανάλυση λανθάνοντος προφίλ» με βάση την οποία οι άνθρωποι κατατάσσονται σε κατηγορίες με διάφορα προφίλ με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Αυτό που βρέθηκε ήταν μια ομάδα με χαμηλή ενσυναίσθηση και τα αρνητικά χαρακτηριστικά (περίπου το 13% του δείγματος). Επίσης μια μερίδα ατόμων με χαμηλά ποσοστά σε όλα αυτά τα στοιχεία (34% «φυσιολογικά επίπεδα») και μια ομάδα με χαμηλά επίπεδα αντικοινωνικών στοιχείων και υψηλά επίπεδα ενσυναίσθησης (33%).
Παρ’ ολ’ αυτά, βρέθηκε ένα τέταρτο γκρουπ ατόμων με την λεγόμενη «σκοτεινή ενσυναίσθηση». Αυτοί είχαν υψηλά επίπεδα σε όλα τα στοιχεία αλλά και την ενσυναίσθηση (20% του συνολικού δείγματος). Είναι ενδιαφέρον, καθώς αυτή η τελευταία κατηγορία είχε υψηλά νούμερα και στην συναισθηματική και την γνωστική ενσυναίσθηση σε σχέση με τα υπόλοιπα υποκείμενα.
Στην συνέχεια οι παραπάνω κατηγορίες χωρίστηκαν με βάση τις μετρήσεις στην επιθετικότητα, την τυπική προσωπικότητα, την ψυχολογική ευαλωτότητα και την ευεξία. Οι «σκοτεινοί ενσυναισθητικοί» δεν ήταν το ίδιο επιθετικοί με εκείνους της κατηγορίας «σκοτεινή τριάδα»- θεωρώντας πως οι δεύτεροι είναι πιο επικίνδυνοι. Ωστόσο, οι πρώτοι είχαν πιο πολλή επιθετικότητα σε σχέση με τους τυπικούς και ενσυναισθητικούς, τουλάχιστον όσον αφορά την μέτρηση της έμμεσης επιθετικότητας.
Σε συμφωνία με τα παραπάνω οι ενσυναισθητικοί ήταν πιο «συγκαταβατικοί» (προσωπικότητα που δείχνει πόσο καλοσυνάτος και φιλικός είναι κάποιος), ακολουθούν οι «τυπικοί», έπειτα οι «σκοτεινοί ενσυναισθητικοί» και τέλος η σκοτεινή τριάδα. Είναι ενδιαφέρον, ότι οι πιο σκοτεινοί ενσυναισθητικοί χαρακτήρες ήταν πιο εξωστρεφείς, ένα στοιχείο που δείχνει την τάση να είναι κανείς κοινωνικός, ενεργητικός και ζωντανός. Ωστόσο, η παρουσία της ενσυναίσθησης φαίνεται πως ενθαρρύνει την ικανοποίηση από την κοινωνική συναναστροφή. Μπορεί όμως και να κινητοποιείται από την επιθυμία κάποιου να χειρίζεται τους άλλους.
Επιπλέον, οι πιο σκοτεινοί ενσυναισθητικοί χαρακτήρες είχαν υψηλότερα επίπεδα νευρωτισμού, ένα είδος αρνητικής σκέψης, αλλά όχι τόσο υψηλά επίπεδα κατάθλιψης, άγχους ή ανησυχίας. Αντίθετα, ο νευρωτισμός μπορεί να αναδεικνύει χαρακτηριστικά όπως ο θυμός, η επιθετικότητα και η αυτο-αμφισβήτηση. Πράγματι, τα άτομα αυτά, ανέφεραν να επικρίνουν πιο αυστηρά τον εαυτό τους σε σχέση με εκείνους με πιο αντικοινωνικές προσωπικότητες. Αντίστοιχα, τα αρνητικά τους συναισθήματα μπορεί να είναι μια αντίδραση στην αρνητική εικόνα για τον εαυτό τους.
Παρόλο που η επιθετικότητα που αναφέρθηκε από τους πιο σκοτεινούς ενσυναισθητικούς τύπους δεν ήταν στα ίδια υψηλά επίπεδα με εκείνους που δεν έχουν αυτό το χαρακτηριστικό (την σκοτεινή τριάδα), αυτό που ίσως είναι μια πρόκληση από αυτό το προφίλ προσωπικότητας είναι η ενσυναίσθησή τους, καθώς είναι πιθανό να κρύψουν πιο εύκολα τα αντικοινωνικά στοιχεία χρησιμοποιώντας τις κοινωνικές τους δεξιότητες. Πιστεύεται πως οι σκοτεινοί ενσυναισθητικοί έχουν την ικανότητα να είναι ανάλγητοι και αδίστακτοι, αλλά είναι σε θέση να περιορίσουν αυτήν την επιθετικότητα.
Αξίζει να σημειωθεί ωστόσο, ότι τα άτομα που έχουν λάβει την διάγνωση της αντικοινωνικής διαταραχής προσωπικότητας (συχνά παρουσιάζουν υψηλά επίπεδα σκοτεινών χαρακτηριστικών) πιθανότατα έχουν χαμηλή ενσυναίσθηση και ίσως συμπεριφερθούν επικίνδυνα. Η έρευνα αυτή μελέτησε άτομα από το γενικό πληθυσμό τα οποία έχουν αρκετά πιο σκοτεινά στοιχεία προσωπικότητας παρά διαταραχή αυτής.
Η έρευνα για αυτά τα χαρακτηριστικά συνεχίζεται για τους σκοτεινούς ενσυναισθητικούς τύπους σε συνάρτηση με άλλα ψυχολογικά στοιχεία. Για παράδειγμα, είναι ενδιαφέρον να δούμε την λήψη ρίσκου, την παρορμητικότητα και την σωματικά βίαιη συμπεριφορά. Είναι επίσης καλό να καταλάβουμε πως επεξεργάζονται τα συναισθήματά και τις εκφράσεις προσώπου, ή και πως αντιδρούν και αντιλαμβάνονται τους κινδύνους.
Κύρια χαρακτηριστικά των «dark empaths»
>Έχουν σαρκαστικό, μαύρο χιούμορ: Σύμφωνα με το PsychCentral, οι «dark empaths» τείνουν να χειραγωγούν τους υπόλοιπους. Μια τακτική χειραγώγησης είναι μεταξύ άλλων το καυστικό χιούμορ, αφού είναι ένας έμμεσος αλλά αποτελεσματικός τρόπος να επηρεάσουν κάποιον. Ένα δείγμα σκοτεινής ενσυναίσθησης είναι για παράδειγμα όταν κάποιος αστειεύεται για άτομα που θεωρεί κατώτερα.
>Κάνουν τους ανθρώπους γύρω τους να νιώσουν ενοχές: Η δημιουργία συναισθημάτων ενοχής είναι μια άλλη κοινή τακτική χειραγώγησης για τους «dark empaths». Οι σκοτεινοί ενσυναισθητικοί μπορούν να κατανοήσουν τα συναισθήματα κάποιου άλλου και επομένως να φανούν ότι επενδύουν σε μια σχέση, αλλά όταν πρόκειται να υποστηρίξουν ένα αγαπημένο πρόσωπο, μένουν άπραγοι.
>Κουτσομπολεύουν συνεχώς: Έχουν την τάση να θέλουν να δείχνουν καλοί, αλλά μόλις οι υπόλοιποι «γυρίσουν την πλάτη» κουτσομπολεύουν και σχολιάζουν. Γενικά, τα άτομα αυτά εστιάζουν σε ό,τι μπορούν να κερδίσουν από τις σχέσεις. Όταν δεν παίρνουν αυτό που θέλουν, μπορούν να ενεργήσουν με εκδικητικούς τρόπους, όπως το να μιλούν πίσω από την πλάτη και να σχολιάζουν αρνητικά, αποκρύπτοντας την αλήθεια.
>Είναι ευχάριστοι μέχρι να πάρουν αυτό που θέλουν: Επιδιώκουν να επωφεληθούν από τις σχέσεις που δημιουργούν. Προκειμένου να επιτύχουν τον σκοπό τους ή να πάρουν αυτό που θέλουν, είναι ευχάριστα. Εάν, όμως, η έκβαση των γεγονότων δεν είναι αυτήν που θα ήθελαν, τότε λειτουργούν εκδικητικά έως κι εγκληματικά.
>Έχουν πάντα δίκιο: Είναι ευχάριστοι και συμφωνούν με τους άλλους μέχρι να πάρουν αυτό που θέλουν. Όταν το πάρουν ή αν δεν μπορέσουν να το πάρουν, τότε εκφράζουν την δογματική αλήθεια τους που δεν επιδέχεται κανενός είδους αμφισβήτηση.
Μπορείς να δεις τα σκοτεινά χαρακτηριστικά τους στο άρθρο: Οργανικές Πύλες: Αναγνωρίστε τις
***
@Ηώ Αναγνώστου /miastala.com / 2010
ΣΤΗΝ ΤΡΙΛΟΓΙΑ “Η ΥΨΗΛΗ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΕΞΑΠΑΤΗΣΗΣ”
ΗΩ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ
ΘΑ ΒΡΕΙΣ ΠΟΛΛΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΘΑ ΣΕ ΚΑΝΟΥΝ ΑΙΤΙΑ
ΚΙ ΟΧΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΩΝ ΕΠΙΚΥΡΙΑΡΧΩΝ
ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΚΙ ΟΧΙ ΣΚΛΑΒΟ.
