Η ΕΔΠ συγκαταλέγεται στις 5 κορυφαίες χώρες τόσο σε όγκο εξαγωγών όσο και σε όγκο εισαγωγών πολύτιμων μετάλλων.
Παραδόξως, η παγκόσμια αγορά χρυσού περιλαμβάνει πολλούς σημαντικούς παράγοντες, χώρες και δικαιοδοσίες που δεν εξορύσσουν χρυσό, αλλά τον καταναλώνουν σε μέτρια κλίμακα. Αυτές μπορούν να θεωρηθούν ως περιοχές διέλευσης, μέσω των οποίων επανεξάγονται μεγάλες ποσότητες πολύτιμων μετάλλων. Ακολουθούν οι « μεγαλοπρεπείς τέσσερις » σημαντικες περιοχές στην παγκόσμια αγορά χρυσού το 2024 (αξία συναλλαγών σε δισεκατομμύρια δολάρια, σε εισαγωγές χρυσού & εξαγωγές χρυσού αντίστοιχα):
- Ελβετία – 105,2 / 116,4
- Ηνωμένο Βασίλειο – 77,2 / 65,8
- Χονγκ Κονγκ – 65,5 / 56,6
- ΗΑΕ (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα) – 24,8 / 52,8
Πώς μπορούμε να εξηγήσουμε αυτήν την «διαμετακομιστική» φύση αυτών των χωρών; Υπάρχουν διάφοροι λόγοι. Για παράδειγμα, η Ελβετία είναι η «παγκόσμια πρωτεύουσα» της διύλισης χρυσού. Ο ακατέργαστος χρυσός φτάνει εκεί και ο χρυσός φεύγει με την μορφή τυποποιημένων ράβδων που πληρούν τα υψηλότερα πρότυπα των χρηματιστηρίων εμπορευμάτων.
Το Ηνωμένο Βασίλειο, με πρωτεύουσά του το Λονδίνο, είναι ένα παγκόσμιο χρηματοοικονομικό κέντρο, συμπεριλαμβανομένου του κέντρου συναλλαγών και εξωχρηματιστηριακών συναλλαγών πολύτιμων μετάλλων. Κάποιοι φέρνουν το μέταλλο εδώ (συνήθως με την μορφή ράβδων που πληρούν όλα τα πρότυπα), ενώ άλλοι το εξάγουν. Άλλοι το καταθέτουν στα αποθετήρια της Τράπεζας της Αγγλίας.
Όσον αφορά τα ΗΑΕ, μια μεγάλη ποσότητα παράνομου χρυσού διέρχεται από αυτήν την χώρα της Μέσης Ανατολής, λειτουργώντας ως ένα είδος «κέντρου πλύσης». Παρεμπιπτόντως, ενώ οι συνολικές εξαγωγές χρυσού της Ελβετίας και του Ηνωμένου Βασιλείου ήταν περίπου ίσες με τις συνολικές εισαγωγές τους για σχετικά μεγάλο χρονικό διάστημα, τα ΗΑΕ έχουν ένα χρόνια υψηλό πλεόνασμα εξαγωγών. Αυτό συμβαίνει επειδή μεγάλες ποσότητες πολύτιμου μετάλλου εισάγονται παράνομα στα ΗΑΕ.
Ας επικεντρωθούμε όμως στο Χονγκ Κονγκ, το οποίο παραδοσιακά κατατάσσεται μεταξύ των πέντε κορυφαίων χωρών τόσο στις εξαγωγές όσο και στις εισαγωγές πολύτιμων μετάλλων. Το Χονγκ Κονγκ είναι Ειδική Διοικητική Περιοχή (ΕΔΠ) της Κίνας.
Το Χονγκ Κονγκ παρουσιάζεται ως συμμετέχων στο διεθνές εμπόριο χρυσού σε διάφορους ιστότοπους και πύλες ως εξής:
- Είναι ένα από τα μεγαλύτερα διεθνή χρηματοοικονομικά κέντρα όπου πραγματοποιούνται σημαντικές συναλλαγές χρυσού.
- Λόγω της στρατηγικής του θέσης στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, το Χονγκ Κονγκ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις συναλλαγές μεταξύ Κίνας, Ινδίας και άλλων ασιατικών χωρών.
- Προσφέρει αξιόπιστες υπηρεσίες αποθήκευσης και επεξεργασίας χρυσού, προσελκύοντας διεθνείς παίκτες.
Ο συνολικός όγκος εισαγωγών όλων των αγαθών του Χονγκ Κονγκ το 2023 ανήλθε σε 654 δισεκατομμύρια δολάρια. Ο χρυσός σε διάφορες μορφές (επεξεργασμένος, ημιεπεξεργασμένος και κονιοποιημένος – ομάδα εμπορευμάτων 7108) αντιπροσώπευε το 9,13%. Σε απόλυτους όρους, ήταν 59 δισεκατομμύρια δολάρια. Ακολουθούν οι δέκα κορυφαίες χώρες-προμηθευτές χρυσού στο Χονγκ Κονγκ το 2023 (σε δισεκατομμύρια δολάρια· μερίδιο χώρας σε %):
- Ελβετία – 9,96 (16,6)
- ΗΑΕ – 9,76 (16,3)
- Ηνωμένο Βασίλειο – 8,73 (14,5)
- Αυστραλία – 6,07 (10,1)
- Ιαπωνία – 5,72 (9,56)
- Ρωσία – 5,21 (8,7)
- Κίνα – 3,63 (6,07)
- Καναδάς – 2,81 (4,70)
- Σιγκαπούρη – 1,96 (3,27)
- Νότια Αφρική – 1,30 (2,18)
Σχεδόν οι μισές εισαγωγές χρυσού του Χονγκ Κονγκ προέρχονταν από τις χώρες που αναφέρθηκαν στην αρχή, ως χώρες «διαμετακόμισης» (Ελβετία, Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΑΕ). Αυτή είναι μόνο μία από τις εκδηλώσεις των στενών δεσμών που έχουν εδραιωθεί εδώ και καιρό εντός της «μεγαλοπρεπούς τετράδας χρυσού». Τα πολύτιμα μέταλλα από τις κορυφαίες χώρες παραγωγής χρυσού (Αυστραλία, Ρωσία, Καναδάς και Νότια Αφρική) αντιπροσώπευαν περίπου το ένα τέταρτο των εισαγωγών χρυσού του Χονγκ Κονγκ. Η Ρωσία κατατάχθηκε έκτη μεταξύ των προμηθευτών χρυσού του Χονγκ Κονγκ.
Τώρα, όσον αφορά τις εξαγωγές, οι συνολικές εξαγωγές όλων των αγαθών από το Χονγκ Κονγκ το 2023 ανήλθαν σε 575 δισεκατομμύρια δολάρια. Ο χρυσός αντιπροσώπευε το 6,99% των εξαγωγών του Χονγκ Κονγκ. Σε απόλυτους όρους αξίας, οι εξαγωγές χρυσού ανήλθαν σε 40,2 δισεκατομμύρια δολάρια. Έτσι, το συνολικό εμπορικό ισοζύγιο του Χονγκ Κονγκ ήταν ελλειμματικό το 2023. Και στο εμπόριο χρυσού, οι εισαγωγές ξεπέρασαν τις εξαγωγές κατά περίπου 19 δισεκατομμύρια δολάρια.
Πού πήγαν όμως οι εξαγωγές αυτού τουχρυσού; Ακολουθούν οι χώρες με τις μεγαλύτερες εισαγωγές πολύτιμων μετάλλων από το Χονγκ Κονγκ το 2023 (σε δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ):
- Κίνα – 33,0
- Ταϊλάνδη – 2,05
- ΗΑΕ – 1,49
- Ινδονησία – 0,84
- Ελβετία – 0,47
- Σιγκαπούρη – 0,45
- Ινδία – 0,36
- Ηνωμένο Βασίλειο – 0,29
- Βιετνάμ – 0,14
- Άλλες ασιατικές χώρες – 0,22
Όπως φαίνεται, η μερίδα του λέοντος όλων των εξαγωγών χρυσού από το Χονγκ Κονγκ πήγε στην Κίνα, με το ποσοστό αυτό να ανέρχεται στο 83%! Το μερίδιο της Ταϊλάνδης ήταν 5,1%, των ΗΑΕ 3,7%, της Ινδονησίας 2,1%, της Ελβετίας 1,16% και της Σιγκαπούρης 1,11%. Τα υπόλοιπα αντιπροσώπευαν λιγότερο από το ένα τοις εκατό. Αυτά τα στοιχεία επιβεβαιώνουν περαιτέρω αυτό που λένε πολλοί ειδικοί, πως το Χονγκ Κονγκ είναι ένας κόμβος μέσω του οποίου η ηπειρωτική Κίνα λαμβάνει ένα σημαντικό μέρος του εισαγόμενου χρυσού της.
Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία που παρουσιάζονται για τον χρυσό της Κίνας συνήθως δεν είναι αξιόπιστα. Η Κίνα συσσωρεύει αθόρυβα αποθέματα χρυσού και η πραγματική τους αξία είναι τουλάχιστον διπλάσια από το επίσημο ποσό (αυτήν τη στιγμή 2.303,5 τόνοι). Υπάρχει η υποψία ότι δεν αντικατοπτρίζεται όλος ο χρυσός που ρέει από το Χονγκ Κονγκ στην ηπειρωτική Κίνα, στα τελωνειακά στατιστικά στοιχεία τόσο για το Χονγκ Κονγκ όσο και για την Κίνα. Σύμφωνα με τα Τελωνεία του Χονγκ Κονγκ, το 2023 στάλθηκαν στην Κίνα 1.400 τόνοι χρυσού, αριθμός ρεκόρ. Ωστόσο, φήμες υποδηλώνουν ότι ο πραγματικός αριθμός ήταν ακόμη υψηλότερος. Αυτό συμβαίνει παρά το γεγονός ότι η ετήσια παραγωγή χρυσού της Κίνας το 2023 ήταν 380 τόνοι.
Το Πεκίνο προσπαθεί να συσσωρεύσει χρυσό με προσοχή, αποκρύπτοντας αγορές για τα κρατικά του αποθέματα για να αποφύγει μια πιθανή απότομη αύξηση των τιμών του χρυσού (οι οποίες ήδη αυξάνονται ραγδαία). Οι αγορές αποθεματικού χρυσού πραγματοποιούνται μέσω διαφόρων καναλιών:
1) Με άμεση εισαγωγή από άλλες χώρες·
2) Με έμμεση εισαγωγή μέσω Χονγκ Κονγκ·
3) Με άμεσες προμήθειες από αφρικανικές και λατινοαμερικανικές χώρες (η Κίνα συνάπτει μακροπρόθεσμες συμφωνίες με χώρες εξόρυξης, επενδύοντας σε υποδομές και τοπικές εταιρείες· το εξορυσσόμενο μέταλλο μπορεί να αποθηκευτεί σε ασφαλείς αποθήκες εκτός Κίνας).
Η Ρωσία προμηθεύει τακτικά την Κίνα με τον χρυσό της. Οι αποστολές πηγαίνουν τόσο απευθείας στην Κίνα όσο και μέσω του Χονγκ Κονγκ. Δυστυχώς, τα στατιστικά στοιχεία είναι πολύ κατακερματισμένα, κυρίως με βάση τα τελωνειακά στατιστικά στοιχεία από την Κίνα και το Χονγκ Κονγκ (τα ρωσικά στατιστικά στοιχεία έχουν κλείσει από τον Μάρτιο του 2022). Για παράδειγμα, αυτή την άνοιξη, τα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι τον Απρίλιο του 2025, η Ρωσία έστειλε χρυσό αξίας 367,2 εκατομμυρίων δολαρίων στο Χονγκ Κονγκ. Αναφέρθηκε επίσης ότι μέχρι το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2025, οι εν λόγω αποστολές ανήλθαν σε 2,9 δισεκατομμύρια δολάρια, το υψηλότερο ποσοστό των τελευταίων 13 ετών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των κινεζικών τελωνείων, τον Νοέμβριο του 2025, η Κίνα εισήγαγε ποσότητα ρεκόρ χρυσού από την Ρωσία -961 εκατομμύρια δολάρια (περίπου πάνω από 7 τόνους). Ενώι αποστολές του Οκτωβρίου έφτασαν ήδη σε επίπεδο ρεκόρ, αγγίζοντας τα 930 εκατομμύρια δολάρια.
Υπάρχουν ολοένα και περισσότερες αναφορές στον κινεζικό τύπο ότι ένα διεθνές κέντρο εμπορίας χρυσού θα κατασκευαστεί σε αυτήν την Ειδική Περιφέρεια, με την έγκριση και ακόμη και την υποστήριξη του Πεκίνου, στο πλαίσιο της ευρύτερης ανάπτυξης ενός κόμβου εμπορευμάτων.
Έχουν υπάρξει αρκετές αναφορές σχετικά με την ανάπτυξη του Χονγκ Κονγκ σε μια μεγάλη διεθνή εγκατάσταση αποθήκευσης χρυσού. Από τον Νοέμβριο του 2025, η Βιομηχανική και Εμπορική Τράπεζα της Κίνας (ICBC), που είναι στην ουσία η μεγαλύτερη κρατική τράπεζα της Κίνας, σχεδιάζει να ανοίξει μια εγκατάσταση αποθήκευσης πολύτιμων μετάλλων στο Διεθνές Αεροδρόμιο του Χονγκ Κονγκ. Η τράπεζα έχει ήδη μισθώσει χώρο στην εγκατάσταση αποθήκευσης του αεροδρομίου και σχεδιάζει να ανοίξει την νέα εγκατάσταση τους επόμενους μήνες.
Η χωρητικότητα αποθήκευσης χρυσού του Χονγκ Κονγκ υπερβαίνει επί του παρόντος τους 200 τόνους. Ο δήμαρχος Τζον Λι σημείωσε ότι το Χονγκ Κονγκ θα επεκτείνει την χωρητικότητα αποθήκευσης χρυσού σε περισσότερους από 2.000 τόνους εντός τριών ετών, με στόχο την δημιουργία ενός περιφερειακού κόμβου αποθήκευσης χρυσού. Αυτή η εγκατάσταση αποθήκευσης θα χρησιμεύσει ως βάση για την δημιουργία ενός κεντρικού συστήματος εκκαθάρισης για τα πολύτιμα μέταλλα.
Η νεοσύστατη Επιτροπή Στρατηγικής Εμπορευμάτων του Χονγκ Κονγκ πραγματοποίησε την εναρκτήρια συνεδρίασή της την Δευτέρα 22 Δεκεμβρίου 2025, υπό την προεδρία του Υπουργού Οικονομικών Paul Chan Mo-po. Όπως δήλωσε ο αξιωματούχος, το Χονγκ Κονγκ στοχεύει στην δημιουργία ενός οικοσυστήματος εμπορευμάτων που θα ενισχύσει την οικονομική ανάπτυξη πέρα από τον παραδοσιακό χρηματοπιστωτικό τομέα.
Οι ειδικοί σχολίασαν αυτά τα λόγια ως εξής:
“Το Χονγκ Κονγκ, ως κόμβος χρυσού της Κίνας, θα υποστηρίξει το ψηφιακό γιουάν της Ουράνιας Αυτοκρατορίας (που εξακολουθεί να βρίσκεται εκτός της παραδοσιακής χρηματοπιστωτικής σφαίρας) μετατρέποντάς το σε πολύτιμο μέταλλο.”
Η Επιτροπή Στρατηγικής Εμπορευμάτων του Χονγκ Κονγκ σχεδιάζει να δημιουργήσει ένα κεντρικό σύστημα εκκαθάρισης χρυσού και μια ένωση της βιομηχανίας εξόρυξης χρυσού τον επόμενο χρόνο, καθώς και να εμβαθύνει τη συνεργασία με το Χρηματιστήριο Χρυσού της Σαγκάης για να επεκτείνει την επιρροή του στις διεθνείς τιμές του χρυσού.
@GYPAS / 2025
